Zmiany w bilateralnych umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania

Proces wejścia w życie zmian wynikaj?cych z w/w umów i protokołów jeszcze się nie zakończył, ale jest prawdopodobne, że co najmniej niektóre z nich obowi?zywać będ? już od stycznia 2013 r.

Jednocześnie, trwa proces nawi?zywania współpracy z krajami, z którymi dot?d Polski nie ł?czyły dwustronne umowy podatkowe, w tym również z krajami uznawanymi przez Polskę za tzw. raje podatkowe.

W efekcie, z dniem 1 stycznia 2013 r. wejdzie w życie umowa z Arabi? Saudyjsk?, a na zakończenie procesu ratyfikacji czeka podpisana w 2011 r. umowa z Jersey. Gdy to nast?pi, liczba obowi?zuj?cych bilateralnych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania ł?cz?cych Polskę zwiększy się do 85.

Największe zmiany dla podatników przyniesie wejście w życie protokołów do umów: polsko-cypryjskiej oraz polsko-luksemburskiej. Dla podatników korzystaj?cych dotychczas z preferencyjnych postanowień w/w umów, oznaczać to będzie konieczność modyfikacji obecnie funkcjonuj?cych rozwi?zań biznesowych.

Zmiany w umowie polsko-cypryjskiej

Jedn? z najbardziej znacz?cych zmian, jak? wprowadzi protokół, jest eliminacja tzw. klauzuli „tax sparing” (inaczej zaliczenia fikcyjnego), która umożliwia odliczenie od podatku należnego w Polsce, podatku, który w świetle umowy mógłby zostać pobrany na Cyprze, ale który faktycznie pobierany nie jest. W praktyce, klauzula „tax sparing” pozwala na opodatkowanie dywidend wypłacanych przez spółki cypryjskie polskim udziałowcom stawk? 9%. Jest to możliwe, gdyż Cypr, choć w świetle umowy jest uprawniony do opodatkowania dywidend 10% podatkiem u źródła, podatku tego nie pobiera, a mimo to, polski podatnik może ten „fikcyjny podatek” odliczyć.

Skutkiem usunięcia klauzuli „tax sparing” będzie obowi?zek opodatkowania w Polsce dywidend otrzymanych przez osoby fizyczne - udziałowców spółek cypryjskich - standardow? 19% stawk?.

Protokół zmienia także zasady opodatkowania wynagrodzenia dyrektorów spółek cypryjskich. Obecnie, zgodnie z umow?, wynagrodzenie otrzymywane z tytułu pełnienia funkcji dyrektorów w spółkach cypryjskich przez polskich rezydentów podatkowych, opodatkowane jest na Cyprze. Po wejściu w życie protokołu, wynagrodzenie takie opodatkowane będzie w miejscu zamieszkania takiego dyrektora. Jeżeli więc polski rezydent podatkowy otrzyma wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji dyrektora w spółce cypryjskiej, będzie ono podlegało opodatkowaniu w Polsce na zasadach ogólnych (tj. według stawki progresywnej 18% i 32%).

Kolejnym niekorzystnym dla podatników rozwi?zaniem jest zmiana przewidzianej w umowie metody o unikaniu podwójnego opodatkowania, maj?cej zastosowanie do zysków przedsiębiorstw oraz zysków ze sprzedaży maj?tku. Metoda kredytu zast?pi obecnie obowi?zuj?c? metodę zwolnienia.

Protokół z Luksemburgiem

Protokół wprowadza do umowy tzw. klauzulę nieruchomościow?. Dla podatników oznaczać to będzie, iż zyski ze sprzedaży udziałów (akcji), których wartość w ponad 50% pochodzi bezpośrednio lub pośrednio z nieruchomości, opodatkowane będ? w miejscu położenia nieruchomości, a nie jak dot?d, w miejscu siedziby sprzedaj?cego.

Ponadto, metoda kredytu przewidziana obecnie dla odsetek i należności licencyjnych zostaje rozszerzona m.in. o zyski z tytułu dywidend, zyski przedsiębiorstw i zyski ze sprzedaży maj?tku.

Jednocześnie, protokół zmniejsza maksymaln? wysokość podatku u źródła w przypadku wypłacanych odsetek oraz należności licencyjnych z 10% do 5%.

Pewn? nowości? jest wprowadzenie do umowy klauzuli obejścia prawa. Zgodnie ze zmienionym art. 29, umowa nie będzie miała zastosowania „dla dochodu otrzymanego lub osi?gniętego w zwi?zku ze sztuczn? struktur?”. Wydaje się, iż w praktyce zapis ten będzie oznaczał dla podatników konieczność wykazania biznesowego uzasadnienia struktury optymalizacyjnej. Pytanie pozostaje otwarte, w jaki sposób będzie ona interpretowana przez polskie i luksemburskie organy podatkowe.

Inne zmiany

Aż dwie nowe umowy (z Czechami i z Arabi? Saudyjsk?) rozszerzaj? pojęcie zakładu o tzw. zakład usługowy. Do tej pory, pojęcie zakładu usługowego w ł?cz?cych Polskę bilateralnych umowach było rzadkości? (postanowienia takie zawieraj? m.in. umowy z Chinami i Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi).

Wprowadzenie takich zapisów do umów oznaczać będzie, iż zyski z działalności usługowej prowadzonej bezpośrednio przez polskich rezydentów podatkowych w tych krajach przez co najmniej 6 miesięcy w każdym 12-miesięcznym okresie, będ? podlegać opodatkowaniu również w tych krajach. Sposób eliminowania podwójnego opodatkowanie takich zysków uzależniony będzie od metody przyjętej przez dan? umowę. Zyski czeskiego zakładu usługowego opodatkowane w Czechach będ? zwolnione z opodatkowania w Polsce. Natomiast, podatek zapłacony w Arabii Saudyjskiej z tytułu zysków zakładu usługowego powstałego w tym kraju, będzie co do zasady podlegał odliczeniu od podatku zapłaconego w Polsce.

W praktyce, powstanie zakładu usługowego w drugim kraju zwiększy zakres obowi?zków podatników w zakresie sprawozdawczości podatkowej.

Protokół do umowy polsko-szwajcarskiej

Warto również pamiętać, iż z dniem 1 lipca 2013 r. wchodz? w życie postanowienia protokołu do umowy polsko-szwajcarskiej w zakresie opodatkowania podatkiem u źródła odsetek i należności licencyjnych. W zakresie odsetek, podstawowa stawka zostaje zmniejszona z 10% do 5%.

Protokół nakłada jednocześnie na należności licencyjne, dot?d niepodlegaj?ce opodatkowaniu w państwie źródła, 5% podatek.

W drodze wyj?tku, protokół przewiduje opodatkowanie dochodu odsetkowego oraz z tytułu należności licencyjnych wył?cznie w kraju siedziby ich odbiorcy. Z tej preferencji będ? mogły skorzystać wył?cznie powi?zane spółki kapitałowe, jeżeli spółka otrzymuj?ca będzie ich rzeczywistym odbiorc?.

AUTOR

Anna Zięba
doradca podatkowy,
adwokat (New York State)
a.zieba(@)kochanski.pl
+48  883  323 480

KONTAKT

Kochański Zięba Rapala i Partnerzy Sp.J.
Pl. Piłsudskiego 1, 00-078 Warszawa
tel.: +48 22 326 9600
fax: +48 22 326 9601
www.kochanski.pl