Analysen & Studien • Analyses & Etudes
Współdziałanie pomiędzy pracodawcą a związkami zawodowymi
<p style="text-align: justify;">Uchwała Sądu Najwyższego w sprawie współdziałania pomiędzy pracodawcą a związkami zawodowymi w indywidualnych sprawach dotyczących pracowników. Odmowa ujawnienia przez zakładową organizację związkową listy pracowników przez nią chronionych, ze względu na ochronę danych osobowych pracowników, nie zwalnia pracodawcy z obowiązku konsultacji z zakładową organizacją związkową zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę konkretnemu pracownikowi.</p>
>
Zgodnie z art. 30 ust. 21 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o zwi?zkach zawodowych ("UZZ"), w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których pracodawca ma obowi?zek współdziałania z zakładow? organizacj? zwi?zkow? (takich jak informowanie organizacji zwi?zkowej o planowanym wypowiedzeniu umowy o pracę), musi z ni? ustalić, czy konkretni pracownicy s? objęci jej ochron?. Jeżeli informacja nie zostanie przekazana w ci?gu 5 dni, pracodawca jest zwolniony z obowi?zku współpracy z zakładow? organizacj? zwi?zkow? w sprawach dotycz?cych tych pracowników.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych ("UODO"), przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne, jeżeli jest to niezbędne do realizacji uprawnienia lub spełnienia prawnie określonego obowi?zku. Ponadto, art. 26 ust. 1 pkt 2 UODO stanowi, że administrator danych osobowych jest zobowi?zany zapewnić, że takie dane s? gromadzone dla oznaczonych, zgodnych z prawem celów.
Pracodawcy często zwracaj? się od zakładowych organizacji zwi?zkowych o ujawnienie listy wszystkich pracowników chronionych przez te organizacje, nierzadko bez podania powodów takiego ż?dania. Będ?c w posiadaniu takiej listy pracodawca nie byłby zobowi?zany informować zakładowej organizacji zwi?zkowej o zamiarze zwolnienia pracownika, który nie został wymieniony na liście. Zakładowe organizacje zwi?zkowe zazwyczaj odmawiały ujawnienia takich list, często uzasadniaj?c odmowę obowi?zkami zwi?zanymi z ochron? danych osobowych pracowników. Doprowadziło to do rozbieżności w najnowszym orzecznictwie S?du Najwyższego, w zakresie konsekwencji takiej odmowy przez organizację zwi?zkow?.
• 24 stycznia 2012 r. (sygn. akt III PZP 7/11) S?d Najwyższy orzekł, że odmowa ujawnienia pracodawcy listy pracowników objętych ochron? zakładowej organizacji zwi?zkowej, uzasadniona obowi?zkiem przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych, nie zwalnia pracodawcy z obowi?zku współdziałania z t? organizacj? zwi?zkow? (np. w zakresie informowania organizacji zwi?zkowej o planowanym zwolnieniu konkretnego pracownika).
• Z kolei w wyroku z dnia 14 czerwca 2012 r. (sygn. akt. I PK 231/11), S?d Najwyższy uznał, że odmowa, przez zakładow? organizację zwi?zkow?, ujawnienia pracodawcy listy wszystkich pracowników objętych jej ochron?, nawet, jeśli jest uzasadniona obowi?zkiem przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych, zwalnia pracodawcę ze wspomnianego powyżej obowi?zku współdziałania.
Najnowsza uchwała S?du Najwyższego
21 listopada 2012 r. (sygn. akt III PZP 6/12) S?d Najwyższy, w składzie 7 sędziów orzekł, że nieudzielenie przez zakładow? organizację zwi?zkow? informacji o wszystkich pracownikach korzystaj?cych z jej ochrony, ż?danej przez pracodawcę bez rzeczowej potrzeby, nie zwalnia pracodawcy z obowi?zku współdziałania z t? organizacj? w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy. Z ustnego uzasadnienia orzeczenia wynika, że pracodawca może zgodnie z prawem zbierać informacje dotycz?ce tylko tych pracowników, w stosunku, do których planuje podj?ć indywidualne działania (np. zwolnienie). Pracodawca nie może jednak ż?dać listy wszystkich chronionych pracowników, ponieważ mogłoby to spowodować niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych pracowników, którzy nie podlegaj? zaplanowanym działaniom ze strony pracodawcy.
Wykładnia prawa przyjęta przez S?d Najwyższy w ww. uchwale z 21 listopada 2012 r. jest niekorzystna dla pracodawców. Organizacje zwi?zkowe mog?, bowiem zgodnie z prawem odmówić dostarczenia listy wszystkich chronionych przez siebie pracowników a pracodawca, przed rozpoczęciem zwolnień, będzie w dalszym ci?gu zobowi?zany do ustalenia, czy określeni pracownicy podlegaj? ochronie tej organizacji. Tacy pracownicy mog? zostać uprzedzeni o zamiarach pracodawcy (np. o planowanym zwolnieniu) i mog? podj?ć próbę opóźnienia zamierzonych zwolnień, np. udaj?c się na długotrwałe zwolnienie lekarskie (co do zasady, w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim, pracownicy s? chronieni przed zwolnieniem).
Adam Nierzwicki
Associate
adam.nierzwicki(@)eversheds.pl
+48 22 50 50 751
Michał Hady
Prawnik
michal.hady(@)eversheds.pl
+48 22 50 50 798