W najbliższych dwóch latach powstanie w Europie 9,1 mln m kw. powierzchni w centrach handlowych

Według najnowszych danych międzynarodowej firmy doradczej Cushman & Wakefield rynek centrów handlowych w Europie będzie rozwijać się coraz bardziej dynamicznie. W latach 2016-2017 ł?czna podaż nowej powierzchni handlowej może wynieść 9,1 mln m kw.

Z opublikowanego dziś raportu firmy Cushman & Wakefield dotycz?cego rozwoju centrów handlowych w Europie  European Shopping Centre Development Reportwynika, że w ubiegłym roku roczna podaż nowej powierzchni należała do najniższych w minionej dekadzie. W 2015 r. oddano do użytku tylko 4,6 mln m kw., czyli o 15,8% mniej niż rok wcześniej, przy czym w drugim półroczu powstało ponad dwukrotnie więcej nowej powierzchni niż w pierwszym (3,3 mln m kw.). Pod koniec ubiegłego roku ł?czne zasoby powierzchni w centrach handlowych Europy wzrosły do 156 mln m kw.

Jednak po słabszym 2015   r. tempo rozwoju centrów handlowych przyspieszy w najbliższych dwóch latach, w których na rynek europejski może trafić ł?cznie 9,1 mln m kw. powierzchni będ?cej obecnie w przygotowaniu.

Z kolei na rynku inwestycyjnym odnotowano wzrost aktywności inwestorów, którzy w drugiej połowie 2015 r. zawarli transakcje o wartości 15,5 mld euro, czyli o 16,6% więcej rok do roku. Najbardziej atrakcyjnymi rynkami centrów handlowych s? nadal Wielka Brytania i Niemcy, na które przypadło ponad 45% ł?cznego wolumenu obrotów.

Z opublikowanego raportu wynika, że najlepsze perspektywy rozwoju centrów handlowych ma nadal Londyn, który może liczyć na największy wzrost aktywności deweloperskiej. Sprzyja temu niski wskaźnik nasycenia powierzchni? w centrach handlowych wynosz?cy 231,2 m kw. na 1000 mieszkańców oraz wysoka dynamika sprzedaży detalicznej, której wartość może wzrosn?ć do 2020 r. o 15,8%.

Atrakcyjne warunki dla nowych inwestycji będ? oferować także inne miasta Wielkiej Brytanii, takie jak Edynburg, Manchester, Birmingham, Leeds, Glasgow i Bristol, które w najbliższych pięciu latach mog? odnotować duży wzrost sprzedaży detalicznej.

Z kolei w Madrycie i Barcelonie ł?czna wartość sprzedaży detalicznej do 2020 r. może wzrosn?ć o 12%, co w dużej mierze przełoży się na wynik całej Europy. Natomiast w przypadku miast w Niemczech i Francji prognozy na kolejne pięć lat wskazuj? na niższ? dynamikę wzrostu sprzedaży detalicznej w tym okresie – odpowiednio o 6% i 7,5%.

W najbliższych latach na wysoki wzrost podaży centrów handlowych mog? liczyć miasta w Europie Środkowo-Wschodniej, między innymi Ankara, Stambuł, Sofia, Praga i Ryga. W drugiej połowie 2015 r. powstawały w tym regionie głównie duże nowe centra handlowe takie jak Zelenopark o powierzchni 110 tys. m kw. w Rosji,   Podium Ankara w Turcji (61,5 tys. m kw.) i Zielone Arkady w Polsce (51 tys. m kw.). Rozbudowy istniej?cych obiektów stanowiły tylko 12% ł?cznej nowej podaży. Według prognoz trend ten utrzyma się i w 2017 r. rozbudowy będ? stanowić zaledwie 9% nowej powierzchni dostarczonej na rynek.

Justin Taylor, dyrektor działu powierzchni handlowych w regionie EMEA w firmie Cushman & Wakefield, powiedział: „Obserwujemy wyraźne zróżnicowanie trendów na europejskim rynku centrów handlowych. Na tradycyjnych silnych rynkach Europy Zachodniej realizowanych jest coraz więcej projektów rozbudowy istniej?cych obiektów niż budowy nowych. Ze względu na często ograniczon? podaż gruntów pod budowę nowych centrów handlowych lub trudności z ich scaleniem, dobrym rozwi?zaniem s? modernizacje lub rozbudowy. Przewidujemy, że ten trend się utrzyma, ponieważ w warunkach rosn?cej konkurencji wynajmuj?cy s? zmuszeni stale podnosić atrakcyjność oferowanej powierzchni.

Z kolei na innych rynkach mamy do czynienia z odmienn? sytuacj?. Na przykład w krajach nordyckich i Europy Środkowo-Wschodniej utrzymuje się popyt na duże nowe centra handlowe, a dostępność gruntów pozwala realizować nowe inwestycje”.

Silvia Kolibabova, autorka raportu, powiedziała: „W dalszym ci?gu najwięcej transakcji inwestycyjnych przypada na Wielk? Brytanię i Niemcy. Jednak inwestorzy poszukuj? także nowych możliwości lokowania kapitału, o czym świadczy znaczny wzrost inwestycji w krajach nordyckich i Beneluksu oraz w Portugalii, Polsce i Turcji. Natomiast Francja, Włochy, Hiszpania, Rumunia, Słowacja i Czechy odnotowały spore spadki aktywności inwestycyjnej w drugiej połowie 2015 r. w porównaniu z analogicznym okresem rok wcześniej”.

Polska  jest drugim co do wielkości rynkiem centrów handlowych w regionie CEE (po Rosji) i trzecim pod względem aktywności deweloperskiej. W II poł. 2015 r. do użytku oddano 362.600 m kw. powierzchni w 15 nowych i 7 rozbudowanych obiektach. Jednym z najważniejszych czynników wpływaj?cych na przyrost powierzchni handlowej jest coraz większy popyt ze strony dynamicznie rozwijaj?cych się operatorów handlowych. Zmieniaj? się również oczekiwania konsumentów, którym zależy na atrakcyjnej ofercie handlowej i rozrywkowej, przy jednocześnie rosn?cym zainteresowaniu e-handlem oraz zakupami typu click-and-collect. To wszystko przyczyniło się do wzrostu liczby projektów przebudowy i rozbudowy istniej?cych projektów w odpowiedzi na zmieniaj?ce się zachowania klientów. Największym obiektem otwartym w tym okresie były należ?ce do ECE Zielone Arkady w Bydgoszczy o powierzchni 51 tys. m kw. Aktywność deweloperska utrzyma się w najbliższej przyszłości na dotychczasowym poziomie, przy czym więcej projektów powstanie prawdopodobnie w aglomeracjach – ośmiu największych miastach wraz z s?siaduj?cymi miejscowościami – o populacji powyżej 400 tys. mieszkańców. Nadal będziemy też mieć do czynienia z rozbudowami, choć raczej na mniejsz? skalę niż obecnie – w II poł. 2015 r. powierzchnia dodana do istniej?cych obiektów stanowiła aż 19% nowej powierzchni.

Polska zajmuje pozycję lidera pod względem wielkości kapitału zainwestowanego w kraju: w II poł. 2015 r. było to 1,5 mld euro, co przekłada się na blisko 61-procentowy udział w regionie. O ile inwestorzy krajowi nie wykazywali się szczególn? aktywności?, znacznie zwiększył się popyt ze strony inwestorów międzynarodowych. Zainteresowanie najlepszymi obiektami handlowymi rosło zwłaszcza pod koniec 2015 r. i w rezultacie w IV kwartale zawarto wiele transakcji. Do najważniejszych należało kupno krakowskiej Bonarki (75 tys. m kw.) za 285 mln euro przez amerykański TPG, sprzedaż Starego Browaru w Poznaniu (59 tys. m kw.) firmie Deutsche Asset & Wealth Management za 285 mln euro oraz kupno gdyńskiego centrum handlowego Riviera (70,5 tys. m kw.) za 291 mln euro przez Union Investment z Niemiec.

Magdalena Sadal, Starszy konsultant w dziale Doradztwa i Badań Rynkowych Cushman & Wakefield, powiedziała: „Polska jest jednym z najbardziej aktywnych rynków handlowych na tle całej Europy. Mimo że średni wskaźnik nasycenia powierzchni? centrów handlowych utrzymuje się na poziomie krajów Europy Zachodniej, ci?gle s? w naszym kraju miejsca z dużym potencjałem dla rozwoju nowych obiektów handlowych. Nowoczesna i atrakcyjna powierzchnia powstaje nie tylko w nowych galeriach, lecz także dzięki rozbudowom i modernizacjom istniej?cych obiektów. Podaż nowej powierzchni pokrywa się z zainteresowaniem zarówno najemców charakteryzuj?cych się dynamiczn? ekspansj?, jak i nowych marek wchodz?cych na polski rynek”.

Renata Kusznierska, Dyrektor działu powierzchni handlowych, Cushman & Wakefield w Polsce, powiedziała: „Centra handlowe będ? teraz wymagały bardzo zaawansowanych usług zarz?dzania nieruchomościami i dopasowania oferty do potrzeb klientów, a także przyjmowania strategii pozycjonowania obiektów w perspektywie 5–10 lat. Działania wykonywane w sposób nieprzemyślany mog? się odbić na wartości centrum handlowego”.

***

W dniu 1 września 2015 r. zakończyła się pomyślnie  fuzja  pomiędzy Cushman & Wakefield i DTZ.   Nowo powstała firma działa obecnie pod uznan? mark? Cushman & Wakefield oraz ma now? identyfikację wizualn? i logo, które stanowi? mocn? podstawę do jej dalszego rozwoju, a także odzwierciedlaj? szersz? historię i dorobek tej ciesz?cej się zaufaniem klientów globalnej marki. Na czele nowej firmy Cushman & Wakefield stanęli Członek Zarz?du i Dyrektor Generalny Brett White oraz Prezes Tod Lickerman. Właścicielem większościowym jest grupa inwestorów, w której główn? rolę odgrywaj? firmy TPG, PAG i OTPP.

O Cushman & Wakefield

Cushman & Wakefield jest wiod?c? na świecie firm? świadcz?c? usługi na rynku nieruchomości komercyjnych. Wspiera klientów w podejmowaniu decyzji wpływaj?cych na sposób, w jaki ludzie pracuj?, robi? zakupy i spędzaj? wolny czas. Fachowa wiedza i doświadczenie 43 tysięcy pracowników w ponad 60 krajach stanowi? nieocenion? pomoc dla najemców i inwestorów zarówno na poziomie lokalnym, jak i globalnym. Cushman & Wakefield należy do grupy największych firm doradczych na rynku nieruchomości komercyjnych na świecie. Jej przychody s? szacowane na 5 mld USD. Do najważniejszych usług świadczonych przez firmę należ? pośrednictwo w wynajmie powierzchni, kompleksowe zarz?dzanie nieruchomościami, obsługa transakcji na rynkach kapitałowych, zarz?dzanie obiektami (C&W Services), globalna obsługa najemców, zarz?dzanie inwestycjami i  aktywami (DTZ Investors) oraz usługi w zakresie realizacji projektów i inwestycji deweloperskich, reprezentacji najemców, wyceny i doradztwa. Więcej informacji na stronie  www.cushmanwakefield.com  oraz na Twitterze:  @CushWake.