Analysen & Studien • Analyses & Etudes
Prawo indywidualnej kontroli polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
Artykuł Mateusza Drózdża - prawnika kancelarii Gide Loyrette Nouel, wykładowcy Uczelni Łazarskiego.
>
W polskiej spółce z ograniczon? odpowiedzialności? możliwe s? trzy rodzaje kontroli spółki tj.:
a) indywidualna kontrola spółki dokonywana przez wspólnika,
b) kontrola dokonywana przez radę nadzorcz? lub komisję rewizyjn?,
c) kontrola dokonywana przez biegłego rewidenta.
Tylko pierwsza z nich co do zasady może być wykonywana przez każdego wspólnika. Przysługuje ona wspólnikowi z tytułu uczestnictwa w spółce z ograniczon? odpowiedzialności? i zapewnia możliwość kontroli spółki.
Zakres prawa indywidualnej kontroli jest obszerny i obejmuje: wgl?d do ksi?g i dokumentów spółki, możliwość sporz?dzania bilansu dla swego użytku, ż?danie wyjaśnień od zarz?du. Prawo to może zostać wył?czone lub ograniczone w sytuacji gdy umowa spółki tak stanowi oraz gdy w spółce została ustanowiona rada nadzorcza lub komisja rewizyjna.
Prawo kontroli jest prawem indywidualnym o charakterze osobistym. Jednakże, wspólnik może je wykonywać z upoważnion? przez siebie osob?. Należy jednak podkreślić, iż prawo kontroli nie może być przekazane w całości na rzecz osoby trzeciej. Ekspert, który został upoważniony do przegl?dania ksi?g spółki musi prawo wykonywać przy udziale wspólnika, który zlecił mu to zadanie.
Zarz?d może odmówić wspólnikowi wyjaśnień oraz udostępnienia do wgl?du ksi?g i dokumentów spółki, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem spółki i przez to wyrz?dzi spółce znaczn? szkodę. Typowym przykładem takiego działania jest sytuacja, w której wspólnik spółki próbuje uzyskać informacje, które następnie chce przekazać konkurencyjnej spółce.
W przypadku gdy wspólnikowi odmówiono dostępu do informacji o spółce może on ż?dać rozstrzygnięcia sprawy uchwał? wspólników. Ż?danie to powinno zostać złożone na ręce zarz?du, który zgodnie z zasadami kodeksu spółek handlowych ma obowi?zek zwołać zgromadzenie wspólników. Powyższa uchwała nie może natomiast zostać podjęta bez odbycia zgromadzenia wspólników ponieważ wspólnik, któremu zarz?d odmówił prawa kontroli, nie może głosować w tej sprawie, co powoduje, iż wymóg zgody wszystkich wspólników co do podjęcia uchwały poza zgromadzeniem wspólników (wymagany przez k.s.h.) nie zostanie w takiej sytuacji spełniony. Uchwała ta powinna zostać podjęta w przeci?gu miesi?c od dnia zgłoszenia ż?dania.
W przypadku gdy zgromadzenie wspólników podtrzyma decyzję zarz?du i podejmie uchwałę o odmowie wyjaśnień, wgl?du do dokumentów b?dź ksi?g spółki, albo gdy uchwała nie została podjęta w terminie miesi?ca od dnia zgłoszenia ż?dania, wspólnik pozbawiony prawa informacji może złożyć w terminie 7 dni, wniosek do s?du rejestrowego o zobowi?zanie zarz?du do udzielenia wyjaśnień lub udostępnienia do wgl?du dokumentów b?dź ksi?g spółki. S?d w takim przypadku będzie badał zasadność odmowy wspólnikowi dostępu do informacji o spółce, a więc, czy istnieje uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta informacje o spółce w celach sprzecznych z jej interesem i przez to wyrz?dzi spółce znaczn? szkodę.
Autorem artykułu jest Pan Mateusz Drózdż z Kancelarii GLN.