Pracownicze Plany Kapitałowe będą miały pozytywny wpływ na sytuację finansową przyszłych emerytów

Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) stanowi? najważniejszy filar Programu Budowy Kapitału, będ?cego części? Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Jest to propozycja nowego, powszechnego mechanizmu gromadzenia środków emerytalnych w ramach II filaru systemu emerytalnego, na który mieliby składać się zarówno pracownicy, pracodawcy, jak i budżet państwa. PPK maj? zacz?ć obowi?zywać od 1 stycznia 2019 roku. Programy zbliżone konstrukcyjnie do PPK z powodzeniem funkcjonuj? już od dawna w wielu państwach świata, m.in. w Holandii, Wielkiej Brytanii czy Kanadzie.  

„Projekt ustawy o Pracowniczych Planach Kapitałowych ma potencjał wnieść now? jakość do polskiego systemu emerytalnego i zwiększyć stopy zast?pienia przyszłych emerytur. Od dotychczasowych rozwi?zań PPK różni? się przede wszystkim realnym zaangażowaniem Skarbu Państwa oraz automatycznym zapisem. Należy pamiętać również o prywatnym charakterze środków gromadzonych w  ramach PPK, o którym mówi rz?d, i wyraźnie zaznaczyć to w projekcie ustawy. Wszystkie te kwestie powinny okazać się kluczowe dla popularności nowego mechanizmu. Na etapie konsultacji Projektu warto pomyśleć o dodaniu mechanizmów, takich jak zapewnienie możliwie szerokiej konkurencji rynkowej pomiędzy podmiotami oferuj?cymi PPK, które mog? zwiększyć efektywność nowej formy oszczędzania” – mówi Katarzyna Urbańska, wicedyrektor ds. regulacji usług finansowych w PwC.  

Jak podkreślaj? eksperci PwC konstrukcja PPK zakłada automatyczny zapis wszystkich pracowników w  wieku pomiędzy 19 a 55 rokiem życia (starsi do 70. roku życia mog? podj?ć dobrowoln? decyzję o  partycypacji) z możliwości? rezygnacji z udziału. Składka pracownika ma wynieść od 2% do 4% wynagrodzenia, a kolejne 1,5% do 4% będzie dokładał pracodawca. W efekcie składka podstawowa na PPK bez udziału państwa wyniesie 3,5% wynagrodzenia brutto, a w zależności od woli pracownika i pracodawcy może zostać zwiększona do 8%.  

Skarb Państwa partycypuje w PPK poprzez coroczne dopłaty w wysokości 240 zł, co odpowiada około 0,5% średniego wynagrodzenia w polskiej gospodarce w roku 2017 r. (ok. 4 000 zł). Oznacza to, że realna składka na PPK dla osoby zarabiaj?cej średnie wynagrodzenie może wynosić od 4 do 8,5% wynagrodzenia. Dodatkowo, zgodnie z przedstawionym projektem do końca 2020 roku będ? również wypłacane tzw. składki powitalne równe 250 zł.  

Zgodnie z projektem PPK maj? być dostępne dla wszystkich osób objętych systemem emerytalnym, także tych, które s? zatrudnione na podstawie umowy zlecenia, ale płac?c? składki emerytalne. Wdrożenie zmian zostało podzielone na etapy, kolejni przedsiębiorcy będ? obejmowani reform? stopniowo, aby zagwarantować im odpowiedni czas na przygotowanie. W dalszej kolejności reforma ma obj?ć również pracowników administracji publicznej.  

PPK z punktu widzenia pracodawców  

Pomimo że pracodawcy będ? zobligowani do płacenia składki w wysokości 1,5% wynagrodzenia pracownika, w długim okresie mog? liczyć na ponadprzeciętne zwiększenie popytu wśród emerytów, wynikaj?ce ze wzrostu ich zamożności oraz zwiększenie puli dostępnego kapitału, co może przełożyć się na szybszy wzrost, podniesienie stopy inwestycji i ogóln? poprawę kondycji polskich przedsiębiorców.  

W pierwszym roku funkcjonowania PPK całkowity koszt wynikaj?cy z reformy systemu emerytalnego dla pracodawców może wynieść od 1 977 mln zł do nawet 5 273 mln zł w zależności od średniej składki. Na te finalne wartości składa się nie tylko koszt składek wpłacanych przez pracodawców na PPK, ale również korzyść wynikaj?ca z obniżenia podatku dochodowego płaconego przez pracodawców w zwi?zku z zaliczeniem składek pracodawców do kosztów uzyskania przychodów. Obecnie reforma nie przewiduje jednak żadnych bodźców, które skłaniałyby pracodawców do płacenia w  ramach PPK maksymalnej składki (4%).  

Wpływ PPK na rynek kapitałowy  

Wpływ reformy na rynek kapitałowy będzie widoczny przede wszystkim pod postaci? nowych środków, które będ? gromadzone w ramach PPK i które trafi? na rynek kapitałowy. Ze względu na fakt, że w ramach PPK oszczędzane będ? pieni?dze polskich pracowników, środki te przyczyni? się do zwiększenia udziału źródeł krajowych w finansowaniu inwestycji, a to oznacza zwiększenie stabilności rynku finansowego.  

Jak wspomniano wyżej, obowi?zki zwi?zane z PPK nie obejm? jednocześnie wszystkich przedsiębiorców, dlatego należy oczekiwać skokowego wzrostu partycypacji w lipcu 2019 r. (wówczas PPK obejm? 1,5 mln pracowników firm zatrudniaj?cych od 50 do 250 pracowników). Jeszcze wyraźniejszy skok partycypacji będzie obserwowany w styczniu i lipcu 2020 roku, gdy reform? zostan? objęci również mniejsi przedsiębiorcy i jednostki sektora publicznego.  

Ostateczny wpływ PPK na rynek kapitałowy będzie zależał nie tylko od partycypacji, ale również od polityki inwestycyjnej, jak? będ? prowadziły podmioty zarz?dzaj?ce. Środki gromadzone w ramach PPK będ? mogły być inwestowane w aktywa denominowane w walutach innych niż złotówki tylko w 30%. Instytucje finansowe oferuj?ce PPK będ? musiały oferować cztery warianty inwestycyjne dostosowane do wieku uczestnika (tzw. fundusze zdefiniowanej daty).  

Zarz?dzanie PPK przez podmioty rynkowe, rola Polskiego Funduszu Rozwoju  

Projekt PPK przewiduje dopuszczenie do oferowania PPK przez TFI, które spełni? określone kryteria. Jednak zdaniem ekspertów PwC ograniczenie podmiotów oferuj?cych PPK tylko do TFI nie jest dobrym rozwi?zaniem. Według obecnych zapisów PPK nie będ? mogły być zarz?dzane przez Powszechne Towarzystwa Emerytalne (PTE), mimo tego, że s? one podmiotami, które maj? największe na rynku doświadczenie w zarz?dzaniu dużymi środkami finansowymi oszczędzanymi przez znaczn? część społeczeństwa z myśl? o świadczeniach emerytalnych.  

Autorzy analizy zwracaj? także uwagę na zapisan? w projekcie kluczow? rolę Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR). Ma on m.in. czuwać nad list? osób uprawnionych do uzyskania dopłaty rocznej. Dodatkowo, będzie odpowiadał także za portal PPK i decydował o tzw. wyznaczonej instytucji finansowej, do której trafi? składki osób, dla których pracodawca nie wybrał dostawcy PPK. PFR będzie również prowadził ewidencję PPK.

***  

O raporcie „Program Budowy Kapitału a przyszłe emerytury i rozwój polskiej gospodarki. Ocena skutków planowanej reformy emerytalnej”  

Raport został przygotowany przez PwC na zlecenie i we współpracy z Izb? Gospodarcz? Towarzystw Emerytalnych.  

Prognozy wypłat emerytalnych oraz stóp zast?pienia zostały przygotowane w oparciu o kilkadziesi?t scenariuszy różni?cych się sytuacj? pracowników w momencie wejścia w życie reformy, ich wynagrodzeniem, wiekiem i płci?, jak również wymiarem składek odprowadzanych przez pracownika i pracodawcę w ramach Pracowniczych Planów Kapitałowych. Przyjęty na potrzeby analizy wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn. Liczba  

Stopa zast?pienia została obliczona jako stosunek sumy wypłat pochodz?cych z I filara systemu emerytalnego i PPK oraz ostatniego wynagrodzenia wypłaconego przed osi?gnięciem wieku emerytalnego.  

Informacje o PwC

W PwC naszym celem jest budowanie społecznego zaufania i rozwi?zywanie kluczowych problemów. Jesteśmy sieci? firm działaj?c? w 158 krajach. Zatrudniamy ponad 236 tys. osób dostarczaj?cych naszym klientom najwyższ? jakość usług w zakresie audytu, doradztwa biznesowego oraz doradztwa podatkowego i prawnego. W Polsce PwC posiada 8 biur regionalnych – w Warszawie, Łodzi, Gdańsku, Poznaniu, Wrocławiu, Katowicach, Krakowie i Rzeszowie, a także Centrum Kompetencyjne w Gdańsku oraz dwa Service Delivery Center w Katowicach i Opolu. Spółki PwC w Polsce zatrudniaj? ponad 4 500 osób. Dowiedz się więcej na www.pwc.pl.

Aplikacja mobilna PwC Espresso do pobrania na stronie pwc.pl/espresso.

Subskrypcja publikacji PwC pwc.pl/subskrypcje.