Ochrona inwestorów na rynku finansowym

Oczekiwane przez klientów biur maklerskich i banków świadcz?cych usługi maklerskie, zwanych firmami inwestycyjnymi, zmiany w prawie, wynikaj?ce z postanowień dyrektywy w sprawie rynków instrumentów finansowych, znanej pod skrótem dyrektywa MIFiD, zostały wprowadzone do ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. W ślad za t? ustaw? pod?żaj? przepisy wykonawcze – w tym rozporz?dzenia ministra finansów z 20 listopada 2009 r. w sprawie trybu i warunków postępowania firm inwestycyjnych, banków (...). Można więc przypuszczać, że do końca sześciomiesięcznego okresu dostosowawczego wyznaczonego przez to rozporz?dzenie, tj. do połowy czerwca 2010 r., firmy te przedstawi? swoim klientom zmodyfikowane zasady świadczenia usług maklerskich.

Zasadniczo poprawę powinni odczuć zwykli klienci detaliczni. Przepisy pozwalaj? na podział klientów na profesjonalnych i detalicznych, daj?c jednocześnie klientom uprawnienie do ż?dania zmiany statusu z profesjonalnego na detalicznego i odwrotnie. Klientem detalicznym jest klient, który nie posiada doświadczenia i wiedzy na temat instrumentów finansowych i w zwi?zku z tym wymaga bież?cego wsparcia w zakresie dostarczenia mu wiedzy i informacji o rodzajach inwestycji i zwi?zanym z nimi ryzykiem. Klient profesjonalny to ten, który, w odróżnieniu od detalicznego, posiada wiedzę i doświadczenie w zakresie inwestycji kapitałowych. Kwalifikacja wymaga od firmy inwestycyjnej zweryfikowania doświadczenia klienta na rynku instrumentów finansowych.

Warunki, jakie musi spełniać klient, aby przejść z kategorii klienta detalicznego do grupy profesjonalistów, nie zależ? wył?cznie od firmy inwestycyjnej, lecz zostały opisane w prawie i polegaj? na wykazaniu przez klienta jego doświadczenia w zawieraniu w niedawnej przeszłości określonej liczby transakcji o określonej wartości.

Nowe przepisy powoduj?, że klient detaliczny będzie otoczony większ? opiek?. Firma inwestycyjna będzie przede wszystkim musiała poznać swojego klienta, a więc poprosić go o przedstawienie informacji o poziomie jego wiedzy o inwestowaniu w instrumenty finansowe i dotychczasowym doświadczeniu inwestycyjnym. Zgromadzone informacje pozwol? na dokonanie oceny, czy usługa, o jak? prosi klient, jest dla niego odpowiednia. Ma to istotne znaczenie zwłaszcza przy usłudze zarz?dzania aktywami klienta, bowiem należy ustalić, czy usługa realizować będzie cele inwestycyjne klienta, czy z uwagi na posiadane doświadczenie będzie on w stanie ocenić ryzyko inwestycji i czy ryzyko to jest przez niego akceptowane.

Zebrane informacje pozwol? określić, jaki rodzaj inwestycji jest dla klienta właściwy, lub ostrzec, jaki rodzaj inwestycji jest dla niego nieodpowiedni, a tym samym ryzykowny. Jeśli klient nie zechce poinformować o swojej sytuacji i doświadczeniu, firma uprzedzi go o niemożności stwierdzenia, jaki rodzaj usługi byłby dla niego najodpowiedniejszy, co oznacza, że wszelkie ryzyka zwi?zane z wyborem usługi i inwestycji klient bierze na siebie.

Ważn? nowości? jest obowi?zek, aby wszelkie wiadomości, jakie firma inwestycyjna przesyła czy kieruje do swoich klientów, w tym również reklamy i informacje promocyjne, zawierały treści rzetelne, niebudz?ce w?tpliwości i nie wprowadzały w bł?d. Informacje te powinny także być przedstawiane w sposób zrozumiały dla nieprofesjonalisty. Ważne jest także, aby, ilekroć informacja dla klientów prezentuje korzyści płyn?ce z usługi, wskazane zostały także zagrożenia zwi?zane z usług? lub instrumentem, którego dotyczy usługa.

Często klientom prezentowane były wyniki inwestycji osi?gane w przeszłości, co mogło sprawiać wrażenie, że takich właśnie wyników klient może oczekiwać w każdym czasie. Obecnie przepisy wymagaj?, aby, jeśli firma inwestycyjna prezentuje klientowi wyniki inwestycji w instrumenty finansowe osi?gnięte w przeszłości, dodawała wyraźne i jednoznaczne ostrzeżenie, że osi?gnięcie ich w przeszłości nie daje gwarancji podobnych wyników w przyszłości. Jeśli zaś klientowi detalicznemu przedstawiane s? symulacje wyników przyszłych, to po pierwsze powinny opierać się na uzasadnionych założeniach wynikaj?cych z obiektywnych danych, a po drugie powinny zawierać wyraźne ostrzeżenie, że nie stanowi? gwarancji przyszłych wyników.

Na polskim rynku pojawiaj? się nowe, nieznane szerokiemu kręgowi inwestorów produkty finansowe, często o skomplikowanej strukturze. Aby dać klientom szansę zapoznania się z instrumentami finansowymi, będ?cymi przedmiotem inwestycji, firma inwestycyjna obowi?zana jest przedstawić im opis istoty instrumentów finansowych oraz ryzyka zwi?zanego z inwestycjami w nie. Choć oczywista wydaje się zasada, że świadcz?cy usługi działa w najlepiej pojętym interesie swojego klienta, to jednak nowe przepisy zapisały j? jako obowi?zek firmy inwestycyjnej. Jeśli klient nie dał firmie szczegółowych instrukcji co do warunków wykonania usługi, to na firmie ci?ży obowi?zek działania w taki sposób, aby uzyskać dla klienta najlepszy wynik, bior?c pod uwagę w szczególności cenę, koszty i czas realizacji zlecenia. Takie podejście do świadczenia usług ma potwierdzać wdrożona przez firmy inwestycyjne polityka działania w najlepiej pojętym interesie klienta.

-------------------

Informacja została przygotowana przez kancelarię:

http://www.wardynski.com.pl/  

Kontakt:
Danuta Pajewska

Tel. (+48) 22 437 82 00