Analysen & Studien • Analyses & Etudes
Nowelizacja Kodeksu pracy: dłuższe okresy rozliczeniowe i ruchomy czas pracy
<p style="text-align: justify;">1 sierpnia 2013 r. Prezydent RP podpisał ustawę z dnia 12 lipca 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o związkach zawodowych. Kluczowe zmiany dotyczą wydłużenia okresu rozliczeniowego nawet do 12 miesięcy i wprowadzenia tzw. ruchomego czasu pracy. Pozwoli to na uelastycznienie czasu pracy pracowników oraz planowanie czasu pracy w dłuższej perspektywie. Pracodawca, chcący wydłużyć okres rozliczeniowy, powinien dostosować postanowienia regulaminu pracy lub obwieszczeń określających długość stosowanych okresów rozliczeniowych.</p>
>
- Wydłużenie okresu rozliczeniowego
Przeciętna norma dzienna i tygodniowa nie ulegn? zmianie i nadal będ? wynosić odpowiednio 8 i 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy. Pracodawcy otrzymaj? natomiast możliwość wydłużenia okresu rozliczeniowego do 12 miesięcy w każdym systemie czasu pracy, gdy będzie to uzasadnione przyczynami obiektywnymi, technicznymi lub dotycz?cymi organizacji pracy. Takie rozwi?zanie szczególnie doceni? pracodawcy, których usługi i produkcja uzależnione s? od sezonowości.
Okres 12 miesięcy wskazany w Ustawie stanowi jedynie górn? granicę. Pracodawcy mog?, ale nie musz? z niej skorzystać. Możliwe jest przedłużenie okresu rozliczeniowego np. do 8 miesięcy.
- Ruchomy czas pracy i rozkład czasu pracy
Ustawodawca wprowadza uregulowania dotycz?ce ruchomego czasu pracy poprzez odpowiednie stosowanie postanowień dotycz?cych rozkładu czasu pracy.
Pracodawca będzie musiał przekazać pracownikowi (pisemnie lub elektronicznie) jego rozkład czasu pracy, co najmniej 1 tydzień przed rozpoczęciem pracy w okresie, na który dany rozkład czasu pracy został przygotowany. Rozkład czasu pracy może być krótszy niż przyjęty okres rozliczeniowy, powinien jednak obejmować co najmniej 1 miesi?c.
Ustawa określa sytuacje, w których pracodawca nie jest obowi?zany do sporz?dzenia rozkładu czasu pracy. Będzie to miało miejsce np. gdy rozkład czasu pracy danego pracownika wynika z przepisów prawa lub z umowy o pracę.
Ruchomy czas pracy daje pracodawcy możliwość wskazania pracownikowi różnych godzin rozpoczynania pracy w dniach, które s? dniami pracy np. we wtorek pracownik rozpoczyna pracę o godz. 9.00, a w środę o godz. 10.30. Jeszcze bardziej elastycznym rozwi?zaniem jest możliwość wskazania przez pracodawcę jedynie przedziału czasu, w którym pracownik zobowi?zany jest do rozpoczęcia pracy. Jednocześnie godziny pracy, występuj?ce w tej samej dobie (przy uwzględnieniu okresu odpoczynku dobowego), nie stanowi? godzin nadliczbowych. Stosuj?c zmodyfikowane regulacje należy pamiętać, że nie one mog? naruszać prawa pracownika do odpoczynku zarówno dobowego, jak i tygodniowego (odpowiednio 11 i 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku).
Ustawodawca, wprowadzaj?c ruchomy czas pracy, wprowadził również zapisy chroni?ce pracowników. Zgodnie z tymi zapisami pracownik, który w danym miesi?cu nie ma obowi?zku świadczenia pracy ze względu na ustalony przez pracodawcę rozkład czasu pracy, powinien otrzymać wynagrodzenie nie niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę (w 2013 r. – 1600 zł brutto). W przypadku pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy wynagrodzenie należy obliczyć proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy.
- Jak wprowadzić wydłużony okres rozliczeniowy i ruchomy czas pracy?
Pracodawca może przedłużyć okres rozliczeniowy oraz wprowadzić ruchomy czas pracy w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu z zakładowymi organizacjami zwi?zkowymi. Jeżeli nie jest możliwe uzgodnienie treści porozumienia ze wszystkimi zakładowymi organizacjami zwi?zkowymi, pracodawca uzgadnia treść porozumienia z organizacjami zwi?zkowymi reprezentatywnymi w rozumieniu art. 24125a Kodeksu pracy. Jeżeli w danym przedsiębiorstwie nie funkcjonuj? zakładowe organizacje zwi?zkowe, pracodawca zawiera porozumienia z przedstawicielami pracowników, wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy.
Pracodawca zobowi?zany jest przekazać kopię zawartego porozumienia właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy w terminie 5 dni roboczych od dnia jego zawarcia.
Wprowadzenie wydłużonego okresu rozliczeniowego nie wył?cza stosowania przepisów chroni?cych pewne grupy pracowników np. kobiety w ci?ży.
Zgodnie z przepisami przejściowymi Ustawy, okresy rozliczeniowe które aktualnie obowi?zuj?, kończ? się z upływem czasu, na jaki zostały wprowadzone.
Wprowadzenie wydłużonego okresu rozliczeniowego wymagać będzie zmiany postanowień regulaminu pracy lub obwieszczeń określaj?cych długość okresów rozliczeniowych stosowanych u danego pracodawcy. Dlatego można już zmieniać regulacje wewnętrzne tak aby po zakończeniu aktualnie obowi?zuj?cych okresów rozliczeniowych mogły obowi?zywać wydłużone okresy rozliczeniowe.
Ustawa wchodzi w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Michał Balicki
+48 22 50 50 762