Analysen & Studien  •  Analyses & Etudes

Niedozwolone klauzule umowne w obrocie gospodarczym

<p><span><span>Charakter działalności gospodarczej prowadzonej przez znaczną część przedsiębiorc&oacute;w i związana z nim masowość oferowanych usług czy produkt&oacute;w, powoduje, iż rozpowszechnionym i trwałym elementem obrotu stała się standaryzacja um&oacute;w. Wiąże się ona ze stosowaniem tzw. wzorc&oacute;w umownych, tj. klauzul opracowanych jednostronnie przez podmiot zamierzający je stosować, w oderwaniu od konkretnego stosunku umownego, kt&oacute;re w spos&oacute;b jednolity określają treść przyszłych um&oacute;w indywidualnych.</span></span></p>

>

Tego rodzaju praktyka rodzi jednak ryzyko, iż przygotowane przez przedsiębiorcę umowy zawierać będ? tzw. klauzule niedozwolone, a więc postanowienia, które prawa i obowi?zki konsumenta kształtuj? w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, raż?co naruszaj?c jego interesy. Sytuacja taka dotyczy wielu sfer aktywności gospodarczej, z których do najważniejszych zaliczyć możemy umowy wykorzystywane przez banki, operatorów telefonicznych, dostawców energii czy gazu, a także biura podróży, deweloperów i zakłady ubezpieczeń.

Maj?c na uwadze, iż przepisy prawa przewiduj? daleko id?ce, negatywne konsekwencje dla przedsiębiorców stosuj?cych niedozwolone klauzule umowne, znajomość kryteriów, według których postanowienia te kwalifikowane s? jako niedozwolone, a także ryzyk prawnych zwi?zanych z ich stosowaniem, uznać należy za niezbędny element prowadzenia działalności gospodarczej.

W tym względzie w pierwszej kolejności wskazać należy na art. 385[1]  ? 1 Kodeksu cywilnego, który stanowi, iż postanowienia nieuzgodnione indywidualnie z konsumentem, które kształtuj? jego prawa i obowi?zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, raż?co naruszaj?c jego interesy nie s? dla konsumenta wi?ż?ce.

Oznacza to, że niedozwolona klauzula po prostu nie obowi?zuje, co w wielu przypadkach może uczynić umowę niekorzystn? dla stosuj?cego j? przedsiębiorcy. Stosowanie klauzul niedozwolonych może być również uznane za praktykę naruszaj?c? zbiorowe interesy konsumentów. W takim przypadku Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę obowi?zek zmiany stosowanego wzorca umownego, a także obci?żyć przedsiębiorcę kar? pieniężn? sięgaj?c? 10 % przychodu osi?gniętego w roku rozliczeniowym poprzedzaj?cym rok nałożenia kary.

Praktyka pokazuje, iż stanowisko Prezesa UOKiK w przedmiocie kwalifikacji postanowień umownych jako niedozwolonych klauzul umownych, jakkolwiek uwarunkowane wieloma czynnikami, jest coraz bardziej restrykcyjne. Powoduje to konieczność bież?cego śledzenia tendencji orzeczniczych celem odpowiedniej modyfikacji lub eliminowania z wzorców umownych klauzul, które uznane zostały za niedozwolone. Działania takie pozwalaj? na uniknięcie czasochłonnych i często kosztownych postępowań przed Prezesem UOKiK oraz s?dami.

Zapraszamy do udziału w seminarium poświęconym tematyce niedozwolonych klauzul umownych, które odbędzie się 20 stycznia 2010 roku w Warszawie.

Więcej informacji >>>>

-------------
Autor:

mec. Aleksandra Horbatowska

http://www.merski.pl