Mazars dla Gazety Finansowej

Grupa Mazars jest obecnie audytorem 402 spółek giełdowych na świecie, z czego 281 w Europie i ponad połowa jej obrotów, które osi?gnęły kwotę 750 milionów euro za rok 2008 pochodzi z audytu dużych, międzynarodowych spółek notowanych na giełdzie. Czy często zdarza się, że spółki giełdowe ukrywaj? złe wyniki? Na czym w tej kwestii polega rola firmy audytorskiej?


Oczywiście, zważywszy na tak? skalę działalności, w wydawanych opiniach z badania sprawozdania finansowego zdarzaj? się zastrzeżenia lub uwagi dotycz?ce sytuacji nieprawidłowych. Niemniej jednak takie sytuacje s? wyj?tkowe, często odzwierciedlaj? one postawy lub księgowość dalek? od zasad przejrzystości. Rola audytora polega na zapobieganiu nieprawidłowościom. Na przykład grupa Mazars stosuje rygorystyczn? politykę akceptacji zleceń w celu ograniczenia występowania nieprawidłowych sytuacji lub okoliczności prowadzenia badania. Ponadto metodologia audytu oraz częstotliwość badań u naszych klientów pozwala zapobiec trudnościom dzięki wdrożeniu procedur ostrzegawczych. Celem jest zdolność antycypowania problemów i informowanie o nich. Zawsze przyświeca nam zasada przejrzystości.

Jakie narzędzia w swoim arsenale maj? audytorzy, by wykryć wszelkie straty ?

Różnica między kosztami i przychodami stanowi wynik spółki. Wyniki te różni? się od przepływów pieniężnych głównie rozliczeniami międzyokresowymi (profit = cash flow +accruals).
Ponieważ przepływy pieniężne uznaje się zazwyczaj za niezmienialne, cała trudność polega na zbadaniu rozliczeń międzyokresowych. Jeżeli w grę wchodzi „manipulowanie wynikami” ze strony kierownictwa, najczęściej dzieje się to za spraw? rozliczeń międzyokresowych. Biegły rewident bada prawidłowość tych rozliczeń międzyokresowych w stosunku do poziomu działalności i przyjętej polityki rachunkowości.

Spółki w swoich raportach stosuj? często tzw. window dressing – czyli upiększanie sprawozdań finansowych. Na co inwestor musi zwrócić szczególn? uwagę przegl?daj?c sprawozdania?

Niektóre decyzje w zakresie rachunkowości pozostaj? w gestii kierownictwa spółki, poprzez te decyzje można wyraźnie zawyżyć wartość aktywów lub zaniżyć wartość zobowi?zań. Rol? biegłego rewidenta jest wypowiedzenie się na ten temat i zatwierdzenie tych decyzji. Zalecałbym inwestorom, oczywiście po przeanalizowaniu interesów strategicznych danej inwestycji w określon? branżę działalności, żeby dokonali oceny sprawozdań finansowych danej spółki z kilku okresów sprawozdawczych i wyrobili sobie zdanie co do przejrzystości informacji uzasadniaj?cych widoczne zmiany. Kwestia przejrzystości, jak wspomniałem wcześniej, może czasem być zwi?zana z rozbieżnymi interesami, niektórzy menedżerowie wyznaj? ideę rachunkowości w służbie przejrzystości, a inni traktuj? j? jako narzędzie służ?ce innym korzyściom.
Ponadto zachęcam inwestorów do zainteresowania się spółkami audytorskimi. Obecnie dyrektywy unijne nakładaj? na firmy audytorskie obowi?zek stosowania większej przejrzystości. Te dyrektywy będ? niedługo obowi?zywać w Polsce (ustawa z 12 maja 2009 roku). Inwestorzy będ? mieli możliwość lepiej poznać biegłych rewidentów.
Chciałbym uczulić inwestorów na ryzyko i problematykę rotacji firm audytorskich w obrębie jednej spółki. Zbyt długa współpraca z jednym rewidentem stawia znak zapytania co do niezależności audytora, z kolei zbyt szybka rotacja wywołuje w?tpliwości co do przejrzystości i zdolności spółki do poddania się badaniu.

Jakie zmiany dotycz?ce audytorów zachodz? w kontekście wdrożenia nowej dyrektywy europejskiej?

Pierwszym celem jest uświadomienie sobie potrzeby poprawy przejrzystości firm audytorskich. Obecnie wiele niezależnych kancelarii audytorskich działa pod międzynarodowymi markami, które mog? być myl?ce dla klientów. W rzeczywistości, te niezależne kancelarie bez powi?zań prawnych i ł?cznej odpowiedzialności, bez skonsolidowanych sprawozdań finansowych i w wielu przypadkach nieposiadaj?ce również zharmonizowanej metodologii audytu przestawiaj? się jako sieć międzynarodowa, oferuj?c audyt dla klientów międzynarodowych.
Ci?gle zmieniaj?ce się potrzeby w zakresie badania międzynarodowych grup kapitałowych notowanych na giełdzie, w przypadku których przepływy pieniężne nie zatrzymuj? się na granicach jednego kraju sprawiaj?, że rola biegłego rewidenta jest niezbędna, a jego metody badania, zaangażowanie i odpowiedzialność również nie ograniczaj? się do jednego kraju.
Zmiany w zakresie przejrzystości firm audytorskich nie oszczędziły również Wielkiej Czwórki. Oczywiście, te organizacje z uwagi na wolumen usług świadczonych w skali międzynarodowej s? wyspecjalizowane w obsłudze klientów międzynarodowych, jednakże aktualnie nie ogłaszaj? one swoich sprawozdań finansowych i nie s? transparentne w zakresie swojej organizacji i odpowiedzialności.
Od 1995 roku Mazars rozwija swoj? działalności jako grupa zintegrowana. Mazars jest jedyn? grup?, która opublikowała swoje zbadane skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporz?dzone zgodnie z normami MSSF, uwzględniaj?c wszelkie elementy zwi?zane z wymogami przejrzystości.
Wdrożenie tej dyrektywy w kontekście międzynarodowym stopniowo narzuca biegłym rewidentom konieczność znalezienia swojego miejsca na rynku. Jedni będ? woleli zachować autonomię i skupi? na klientach lokalnych, inni będ? tworzyć zintegrowane grupy audytorskie w celu zapewnienia pełnej obsługi klientom giełdowym i międzynarodowym.