Analysen & Studien • Analyses & Etudes
Lobbing w UE
Lobbying community w Brukseli składa się z wielu podmiotów, które na różne sposoby starają się bronić swych interesów w kontaktach z instytucjami UE. Wśród lobbistów istotną grupę stanowią między innymi przedstawiciele regionów państw członkowskich UE oraz przedsiębiorcy lub ich grupy. Ponadto, w Brukseli działa wiele podmiotów, które zajmują się lobbingiem na zlecenie. Są to tzw. firmy doradcze oraz indywidualni specjaliści. Poniżej przedstawiamy przegląd brukselskiego lobbying community.
>
Lobbing na rzecz państw UE.
Działalność zbliżona do lobbingu na rzecz państw członkowskich UE jest w praktyce jednym z zadań przedstawicielstw dyplomatycznych państw członkowskich przy UE - tzw. “misji przy UE”. Jednakże, poza działalności? administracji centralej, należy podkreślić ogromne znaczenie działalności lobbingowej, na jak? często decyduj? się władze regionalne państw członkowskich UE. Wiele regionów posiada własne biura w Brukseli, których zadaniem jest bezpośredni kontakt z instytucjami UE. Pracuj? w nich urzędnicy administracji
lokalnej lub specjaliści działaj?cy na zlecenie samorz?du.
Przedstawicielstwa władz lokalnych koncentruj? swoj? działalność na wspieraniu i koordynacji interesów regionalnych w Brukseli, promocji regionu na szczeblu UE oraz obsłudze potencjalnych inwestorów (np. wskazuj?c na możliwości ubiegania się o wsparcie z funduszy strukturalnych). Ponadto, obecność przedstawiciela regionu w Brukseli oraz bież?cy kontakt z instytucjami UE ma szczególne znaczenie w przypadku dotacji przyznawanych w ramach tzw. „programów wspólnotowych”. W takich przypadkach decyzja o udzieleniu wsparcia finansowego podejmowana jest przez właściw? Dyrekcję Generaln? Komisji Europejskiej. Celem lobbistów jest wówczas przede wszystkim zdobycie informacji o tym w jaki sposób można zwiększyć prawdopodobieństwo uzyskania dotacji.
Podsumowuj?c, należy pamiętać, że obok lobbingu duża część działalności przedstawicielstw państw członkowskich UE oraz ich regionów obejmuje również funkcję informacyjn? oraz promocję kultury lokalnej (np. organizację wystaw, koncertów, seminariów, etc.).
Lobbing na rzecz przedsiębiorców.
Druga grupa podmiotów należ?cych do lobbying community w Brukseli to organizacje reprezentuj?ce oraz zabiegaj?ce w instytucjach UE o obronę interesów podmiotów prywatnych. W tej grupie znajduj? się zarówno przedstawicielstwa międzynarodowych koncernów, jak i małych czy średnich przedsiębiorców. Ze względu na ich różnorodność, poszczególne grupy przedsiębiorców zainteresowanych lobbingiem w Brukseli w różny sposób zabiegaj? o obronę swych interesów.
Przedstawicielstwa poszczególnych koncernów
Pośród przedsiębiorców zabiegaj?cych o kontakt z instytucjami UE znajduj? się firmy b?dź koncerny iędzynarodowe na tyle silne finansowo i organizacyjnie, że decyduj? się one na prowadzenie własnego przedstawicielstwa przy UE - tzw. „reprezentacji koncernu przy UE” (European Affairs Office, Repräsentanz Für Europa Angelagenheiten). Własne reprezentacje przy UE posiada większość banków, duże firmy ubezpieczeniowe oraz koncerny - takie jak: IBM, BMW, Siemens AG, Daimler Chrysler, Intel Corporation, BT - British Telecommunications, IKEA Group, Unilever, Phillips, Ericsson, etc. Ich biura zatrudniaj? od kilku do kilkunastu osób i zajmuj? się zarówno kontaktami z instytucjami UE jak i działalności? w zakresie „public relations”. Jednym z codziennych zadań ich pracowników jest monitorowanie aktów prawnych będ?cych przedmiotem obrad w instytucjach UE (np. w wybranych komisjach Parlamentu Europejskiego lub grupach roboczych Rady UE). W przypadku potencjalnego zagrożenia interesów koncernu, zadaniem reprezentacji przy UE jest niezwłoczne informowanie centrali grupy oraz - jeżeli zaistnieje taka konieczność – interwencja
tj. bezpośredni lobbing we właściwych instytucjach UE .
Przedstawicielstwa grup przedsiębiorstw (np. stowarzyszenia branżowe)
Zdecydowana większość przedsiębiorstw decyduje się na zbiorow? reprezentację interesów gospodarczych wobec instytucji UE. W praktyce powodowane jest to najczęściej relatywnie wysokimi kosztami utrzymania własnego biura w Brukseli oraz delegowania na miejsce pracowników. Przedsiębiorcy najczęściej zrzeszaj? się
w ramach danego sektora działalności, a następnie otwieraj? wspóln? reprezentację branży przy UE. Reprezantacje branżowe często nazywane s? „federacjami (branż przy UE)”.
Europejskie federacje branżowe skupiaj? członków z różnych państw UE. Przed 1maja 2004 r., federacje bardzo często zapraszały do współpracy również podmioty z państw wówczas kandyduj?cych do UE. Opisuj?c organizacje branżowe działaj?ce na szczeblu europejskim należy zauważyć, że ich członkami s? nie tylko bezpośrednio przedsiębiorcy, ale niejednokrotnie krajowe stowarzyszenia przedsiębiorców danego sektora. Zwykle model funkcjonowania danej federacji zależy od specyfiki branży oraz od rozproszenia działaj?cych w niej podmiotów. Skrajnym przypadkiem s? organizacje reprezentuj?ce MŚP, które zwykle nie
skupiaj? pojedynczych przedsiębiorców lecz wył?cznie krajowe stowarzyszenia MŚP.
Zadania przedstawicielstw branżowych s? bardzo podobne do zadań reprezentacji poszczególnych koncernów. Na europejskich federacjach leży jednakże dodatkowy obowi?zek szczegółowego informowania swoich członków o bież?cych zmianach legislacyjnych na szczeblu UE, które dotycz? sektora oraz składania sprawozdań z działalności przedstawicielstwa. Ponieważ członkowie federacji s? najczęściej dość liczni oraz rozproszeni, jest to działalność pochłaniaj?ca dużo czasu i nakładu pracy federacji branżowych.
Podsumowuj?c, warto dodać, że w tej grupie mog? znaleźć się również organizacje reprezentuj?ce oraz promuj?ce podmioty gospodarcze spoza UE (np. pochodz?ce z USA).
Przykłady:
FEDMA - Federation of European Direct Marketing - http://www.fedma.org/
AECMA - European Association of Aerospace Industries - http://www.aecma.org/
ENPA - European Newspaper Publishers’ Association - http://www.enpa.be/
ACEA - European Automobile Manufacturers Association - http://www.acea.be/
FIEC - European Construction Industry Federation - http://www.fiec.be/
EMC - European Marketing Confederation - http://www.emc.be/
American Chamber of Commerce to the European Union - http://www.eucommittee.be
Lobbing na rzecz innych podmiotów.
Poza wymienionymi wcześniej grupami podmiotów, o obronę interesów gospodarczych w kontaktach z instytucjami UE zabiegaj? również organizacje skupiaj?ce pracodawców i pracowników (np. zwi?zki zawodowe) oraz reprezentuj?ce grupy konsumenckie. Ich zakres działalności zbliżony jest do działań podejmowanych przez europejskie federacje branżowe.
Przykłady:
UNICE - Union of Industrial and Employers’ Confederations of Europe - http://www.unice.org/
ETUC - European Trade Union Confederation - http://www.etuc.org/
BEUC – The European Consumers’ Organisation - http://www.beuc.org/
AEC - Association of European Consumers - http://www.consumer-aec.org/
Lobbing na zlecenie podmiotów trzecich.
W Brukseli działa wiele firm doradczych oraz osób indywidualnych zajmuj?cych się lobbingiem na zlecenie. Najczęściej ich klientami s? indywidualne przedsiębiorstwa, które b?dź nie posiadaj? własnej reprezentacji przy UE (indywidualnej lub zbiorowej) b?dź uważaj?, że w określonej sytuacji konieczne jest zatrudnienie dodatkowego specjalisty i zlecenie mu przeprowadzenia jednorazowej intensywnej akcji lobbingowej. Tego rodzaju usługi doradcze świadcz? zarówno firmy doradcze zatrudniaj?ce kilkudziesięciu doradców, jak i indywidualni lobbiści. Wprawdzie pojedynczych lobbistów w skali całego lobbying community nie jest wielu, to jednak pomoc indywidualnego lobbisty może mieć niekiedy wyższ? skuteczność działania.