JPK CIT a kontrole podatkowe – podsumowanie spotkania Komitetu Podatkowo-Finansowego

Jak Krajowa Administracja Skarbowa wykorzystuje dane z JPK CIT do typowania przedsiębiorstw do kontroli? Jakie nieprawidłowości mogą zwrócić uwagę organów podatkowych i jak firmy powinny przygotować się do nowych realiów raportowania? O tym rozmawialiśmy 15 października podczas spotkania Komitetu Podatkowo-Finansowego CCIFP, zorganizowanego we współpracy z PwC Polska.
Eksperci PwC – Magdalena Brzuszczyńska, Agata Stefanyszyn i Karol Dziedzic – przedstawili kierunki rozwoju kontroli podatkowych, narzędzia analityczne wykorzystywane przez Krajową Administrację Skarbową (KAS) oraz praktyczne rekomendacje dotyczące zarządzania jakością danych podatkowych.
Kontrole podatkowe coraz bardziej oparte na analizie danych
Jednym z głównych tematów spotkania była zmiana podejścia administracji skarbowej do kontroli przedsiębiorstw. KAS stopniowo odchodzi od masowych kontroli na rzecz bardziej selektywnego modelu, w którym kluczową rolę odgrywają analiza danych i identyfikacja potencjalnych ryzyk.
Jak wskazali eksperci, w latach 2023–2025 liczba kontroli podatkowych spadła z ponad 13 tys. do około 8,7 tys., podczas gdy liczba czynności sprawdzających wzrosła z 1,95 mln do 2,3 mln. Coraz większe znaczenie mają przy tym narzędzia umożliwiające zestawianie informacji pochodzących z JPK CIT, KSeF, deklaracji podatkowych i innych źródeł.
Co organy podatkowe mogą wyczytać z JPK CIT?
Podczas spotkania podkreślono, że JPK CIT pozwala organom podatkowym nie tylko analizować pojedyncze transakcje, ale również odtworzyć sposób powstawania wyniku podatkowego przedsiębiorstwa.
Szczególną uwagę administracji skarbowej mogą zwracać m.in.:
- wysokie koszty usług wewnątrzgrupowych i transakcje z podmiotami powiązanymi,
- korekty cen transferowych i istotne zmiany rentowności,
- koszty finansowania, odpisy i rezerwy,
- rozbieżności pomiędzy JPK CIT, CIT-8, VAT, KSeF i innymi raportowaniami.
Eksperci zaznaczyli jednak, że nie każda rozbieżność oznacza błąd. Kluczowe jest, aby przedsiębiorstwo potrafiło wyjaśnić jej przyczynę i przedstawić odpowiednią dokumentację.
Jak przygotować firmę do kontroli?
Istotną część spotkania poświęcono praktycznym działaniom ograniczającym ryzyko podatkowe. Eksperci zwrócili uwagę na potrzebę zapewnienia spójności danych pomiędzy systemami księgowymi i raportowaniami podatkowymi, a także na znaczenie współpracy działów finansowych, podatkowych i IT.
Omówiono również rosnącą rolę automatyzacji, kontroli krzyżowych oraz sztucznej inteligencji w wykrywaniu nieprawidłowości jeszcze przed przekazaniem danych organom podatkowym.
Najważniejszy wniosek ze spotkania? W dobie cyfryzacji administracji skarbowej samo poprawne przygotowanie plików JPK CIT nie wystarczy. Coraz większe znaczenie mają jakość i spójność danych oraz możliwość uzasadnienia i udokumentowania raportowanych informacji.
Dziękujemy ekspertom PwC Polska za podzielenie się wiedzą i praktycznymi wskazówkami, a wszystkim uczestnikom za udział w spotkaniu.