Hipoteka przymusowa pozostaje w mocy pomimo upadku dłużnika

W wydanej 28 kwietnia uchwale (sygn. akt. III CZP 2/10) S?d Najwyższy uznał, że mimo likwidacji maj?tku dłużnika ustanowiona na nim wcześniej hipoteka pozostaje w mocy. Orzeczenie zapadło w następuj?cym stanie faktycznym. Pani Donata P. domagała się, aby s?d nakazał pozwanej przez ni? spółce L. złożyć oświadczenie woli o ustanowieniu na jej rzecz odrębnej własności lokalu. 17 lutego 2009 roku, S?d Okręgowy w K. zabezpieczył na wniosek powódki obowi?zek złożenia oświadczenia woli, ustanawiaj?c hipotekę przymusow? na nieruchomości pozwanej spółki L. Hipoteka ta została wpisana do księgi wieczystej.

5 maja 2009 roku (już po dokonaniu wpisu o ustanowieniu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej pozwanej spółki L), ogłoszona została upadłość spółki L.

W wyniku ogłoszenia upadłości 9 czerwca 2009 roku S?d Okręgowy w K. umorzył wszczęte przez pani? Donatę P. postępowanie przeciwko spółce L. o nakazanie złożenia oświadczenia woli. S?d umorzył postępowanie na podstawie art. 182[1]  ? 1 k.p.c. (który przewiduje, że jeżeli ogłoszono upadłość obejmuj?c? likwidację maj?tku pozwanego, a postępowanie dotyczy masy upadłości, s?d wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania).

W odpowiedzi na postanowienie s?du, Syndyk Masy Upadłości spółki L. złożył wniosek o stwierdzenie upadku zabezpieczenia z uwagi na niedopuszczalność roszczenia. Syndyk wniósł o stwierdzenie upadku zabezpieczenia na podstawie art. 744 k.p.c., zgodnie z którym zabezpieczenie upada między innymi w razie umorzenia postępowania. Przychylaj?c się do wniosku syndyka, 5 października 2009 roku s?d wydał postanowienie o upadku udzielonego zabezpieczenia.

Donata P. wniosła jednak zażalenie na to postanowienie, domagaj?c się oddalenia upadku zabezpieczenia. Jak bowiem podkreślała, zgodnie z brzmieniem art. 146 ust. 3 Prawa upadłościowego i naprawczego, choć po ogłoszeniu upadłości niedopuszczalne jest wykonanie wydanego przed ogłoszeniem upadłości postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia, to z przepisu tego można wnosić, że zabezpieczeń wykonanych (w przepisie bowiem mowa o tym, że 'niedopuszczalne jest wykonanie') przepis ten nie dotyczy. Zabezpieczenia te pozostaj? zatem w mocy.

Rozpatruj?cy sprawę S?d Apelacyjny w K. podj?ł jednak w?tpliwość co do relacji zachodz?cych między art. 182[1]  ? 1 k.p.c. a art. 744 k.c. i art. 146 ust. 3 Prawa upadłościowego i naprawczego.

Powoływany przepis prawa upadłościowego wył?cza bowiem wykonywanie zabezpieczeń niewykonanych przed ogłoszeniem upadłości, zatem, jak można wnosić, zabezpieczenia wykonane pozostaj? w mocy. Zgodnie jednak z brzmieniem art. 744 k.p.c. upadaj? również i takie zabezpieczenia. S?d zwrócił się więc do S?du Najwyższego z następuj?cym pytaniem prawnym: Czy umorzenie postępowania na podstawie art. 182[1]  ? 1 k.p.c. skutkuje upadkiem zabezpieczenia na podstawie art. 744 k.c.?

Zadaj?c pytanie, S?d Apelacyjny z K. opowiedział się za stanowiskiem., że zabezpieczenie wykonane na maj?tku wchodz?cym w skład masy upadłości nie upada na skutek ogłoszenia upadłości (zdaniem bowiem s?du przepisy prawa upadłościowego powinny być w rozpatrywanym przypadku stosowane, zwłaszcza że brak jest wyraźnej regulacji prawnej, która by wskazywała, że instytucje prawa upadłościowego mog? być pomijane przy wykładni przepisów prawa procesowego w ramach postępowania cywilnego)

Odpowiadaj?cy na pytanie S?d Najwyższy przychylił się do tej opinii, podejmuj?c 28 kwietnia 2010 roku uchwałę (sygn. akt. III CZP 2/10), w której orzekł, że umorzenie postępowania na podstawie art. 182 (1)  ? 1 k.p.c. nie powoduje przewidzianego w art. 744 k.p.c. upadku zabezpieczenia polegaj?cego na obci?żeniu nieruchomości hipotek? przymusow? wpisan? do księgi wieczystej przed ogłoszeniem upadłości.

-------------------

Informacja przygotowana przez :

http://www.wardynski.com.pl/  

Kontakt:

Dominika Stepińska-Duch

adwokat

tel.: (+48) 22 437 82 00