Analysen & Studien  •  Analyses & Etudes

Gwarancja udzielona bez wynagrodzenia

<p><span><span>W dniu 4 stycznia 2011 roku Wojew&oacute;dzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł, że udzielenie poręczenia kredytu zaciągniętego przez inny podmiot, kt&oacute;rego istotą jest gotowość do spłaty zobowiązania obciążającego kredytobiorcę, prowadzi do otrzymania nieodpłatnego świadczenia przez kredytobiorcę, kt&oacute;ry takie poręcznie otrzymał bez wynagrodzenia (sygn. I SA/Łd 1064/10). </span></span></p>

>

Orzeczenie to jest kolejnym wyrokiem podtrzymuj?cym dominuj?c? obecnie niekorzystn? dla podatników linię interpretacyjn? i orzecznicz? w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnie udzielonego poręczenia i gwarancji.

Dlaczego nieodpłatne poręczenie?
W obrocie gospodarczym często można spotkać sytuacje, kiedy jeden podmiot zabezpiecza kredyt czy pożyczkę zaci?gnięt? przez inny podmiot ustanowionym przez siebie poręczeniem lub gwarancj?, nie pobieraj?c w zamian wynagrodzenia. Zwykle ma to miejsce w relacjach pomiędzy podmiotami powi?zanymi (np. spółkami należ?cymi do tej samej grupy kapitałowej) i ma na celu uniknięcie dodatkowych kosztów dla kredytobiorcy w zwi?zku z zaci?gniętym kredytem czy pożyczk?.

Jakich argumentów użył s?d?
Zgodnie z przytoczonym orzeczeniem, nieodpłatne świadczenie występuje, gdy jeden podmiot dokonuje świadczenia na rzecz drugiego podmiotu, który z kolei nie przekazuje w zamian żadnego świadczenia. Zatem, gdy udziałowiec spółki udziela na jej rzecz nieodpłatnie poręczenia kredytu czy gwarancji spłaty zaci?gniętego zobowi?zania, spółka ta otrzymuje nieodpłatne świadczenie. Jeśli zaś chodzi o wartość takiego świadczenia, s?d uznał, że należy j? określić na podstawie wynagrodzeń stosowanych przez podmioty oferuj?ce tego typu usługi na rynku za wynagrodzeniem.

Podejście prezentowane w przeszłości
Warto przypomnieć, że w przeszłości organy podatkowe prezentowały odmienne stanowisko w tej sprawie - przychylały się do uznania, że faktyczne przysporzenie dla podmiotu, którego zobowi?zanie zostało zabezpieczone poręczeniem czy gwarancj? ma miejsce dopiero w momencie spłaty przez poręczyciela poręczonego zobowi?zania, a nie już w momencie ustanowienia poręczenia. Jednak podejście to uległo zdecydowanej zmianie w 2010 roku, kiedy to wydanych zostało szereg interpretacji i orzeczeń wskazuj?cych, że podmiot, którego zobowi?zania s? zabezpieczone nieodpłatnie odnosi korzyść finansow? już w momencie udzielenie poręczenia. W normalnych warunkach podmiot nie działaj?cy w grupie byłby bowiem zmuszony do skorzystania z usług podmiotów świadcz?cych tego typu usługi za wynagrodzeniem i zobowi?zany do zapłaty wynagrodzenia.

Zmiana podejścia – konsekwencje praktyczne
W praktyce ugruntowanie nowego podejścia oznacza, że każde zabezpieczenie zobowi?zań bez wynagrodzenia może poci?gać za sob? negatywne konsekwencje podatkowe w postaci oszacowania nieodpłatnego świadczenia podlegaj?cego opodatkowaniu. Może to dotyczyć nie tylko zabezpieczeń ustanawianych od momentu zmiany podejścia, czyli od 2010 roku, ale również tych, które zostały ustanowione wcześniej, o ile termin przedawnienia zobowi?zań podatkowych za ten okres jeszcze nie min?ł. Z perspektywy 2011 roku będ? to umowy obowi?zuj?ce w okresie od 1 stycznia 2005 roku.

Agata Nieżychowska - Kancelaria Wierzbowski Eversheds
agata.niezychowska@eversheds.pl
+48 22 50 50 762