Mais aussi  •  Membres

Gwarancja, naprawa, aktualizacja – nowe obowiązki sklepów już od września 2026 r.

Od 27 września 2026 r. do sklepów internetowych i stacjonarnych powinny stosować się nowe obowiązki informacyjne dotyczące gwarancji, uprawnień konsumentów związanych z niezgodności towarów z umową oraz przekazywaniem informacji w zakresie aktualizacji i możliwości naprawy towarów. 

Nowe obowiązki wynikają z Dyrektywy 2024/825/UE [1], tej samej która obejmuje przepisy ukierunkowane na zwalczanie greenwashingu i której stosowanie Państwa Członkowskie powinny zapewnić od 27 września 2026 r. Dyskusje na temat Dyrektywy skupiają się głównie na nowych wymogach dotyczących komunikatów reklamowych. Obowiązki związane z informowaniem o gwarancjach pozostają zdecydowanie w cieniu przepisów dotyczących greenwashingu i dlatego nietrudno je przeoczyć. Również one wymagają jednak od sprzedawców przygotowań do wdrożenia.

Co istotne, w praktyce nowe obowiązki informacyjne należy analizować łącznie z regulacjami dotyczącymi nieuczciwych praktyk rynkowych, które mogą być stosowane równolegle wobec przedsiębiorców.

Uprawnienia ustawowe konsumentów – obowiązkowy szablon informacji

Dyrektywa 2024/825/UE wprowadza wymóg udostępnienia konsumentom zharmonizowanej informacji o ustawowym obowiązku zapewnienia zgodności towaru z umową. Przekazanie tej informacji powinno nastąpić przez zastosowanie ujednoliconego wzoru informacji opracowanego przez Komisję Europejską. O ile sam obowiązek informowania konsumentów o obowiązku zapewnienia zgodności towaru z umową istnieje już obecnie, to aktualne przepisy pozostawiają dużą dowolność co do sposobu jego wykonania. Po wejściu w życie nowych przepisów konieczne będzie ściśle zastosowanie przedstawionego poniżej wzoru informacji.

Informacja w takim formacie powinna zostać udostępniona konsumentom w widoczny sposób w toku procesu zakupowego (przed złożeniem zamówienia) na stronie internetowej lub w aplikacji mobilnej. Przepisy prawne ściśle określają wymogi techniczne dla wzoru, których powinni przestrzegać sprzedawcy [2].

Oznacza to konieczność dostosowania user journey do nowych wymogów, np. poprzez dodanie dodatkowego elementu wyświetlanego w ramach ścieżki zakupowej albo dodanie stosownej zakładki.

Obowiązek wyeksponowania informacji według wskazanego wzoru dotyczy również umów zawieranych w sklepach stacjonarnych, z wyjątkiem umów w drobnych umowach życia codziennego, wykonywanych natychmiast po ich zawarciu. Sklepy stacjonarne oferujące towary, których zakupu nie można uznać za „drobne umowy życia codziennego” powinny również wyeksponować informację według wskazanego wzoru, np. w widocznym miejscu w strefie kas. Określona dla sklepów stacjonarnych jest również minimalna wielkość informacji zamieszonej w sklepie – format A4.

Przedłużona gwarancja udzielona przez producenta – standardowy wzór oznakowania

W niektórych przypadkach sklepy będą musiały również udostępnić informację o dodatkowej gwarancji udzielonej przez producenta. Nowe obowiązki mają na celu promowanie napraw gwarancyjnych towarów, jeśli producent takie naprawy umożliwia przez okres gwarancji dłuższy niż dwuletni.

Zgodnie z nowymi przepisami, producenci udzielający gwarancji na okres przekraczający dwa lata będą mogli informować o tym za pomocą standardowego wzoru oznakowania, tzw. „oznakowania GARAN”. Wzór takiego oznakowania jest przedstawiony poniżej [3].

Posługiwanie się powyższym wzorem wymaga spełnienia kilku warunków:

· udzielenie gwarancji musi nastąpić bez dodatkowych kosztów (oświadczenie GARAN nie może być zatem zastosowane do gwarancji udzielanych za dodatkową opłatą);

· gwarancja musi być udzielona na okres dłuższy niż dwa lata;

· gwarancja musi obejmować cały towar.

Co istotne z perspektywy sprzedawców - jeżeli producent posługuje się takim oświadczeniem i udostępni je sprzedawcy, wówczas sprzedawca będzie miał obowiązek poinformowania o nim konsumenta przed dokonaniem przez konsumenta zakupu (złożeniem zamówienia). Obowiązek przekazania informacji może być wówczas spełniony:

· w sklepach stacjonarnych – poprzez umieszczenie widocznego oznakowania GARAN na opakowaniu towarów lub na półce bezpośrednio przy danym towarze objętym wskazaną gwarancją (ważne, aby nie było wątpliwości, do jakiego towaru oznakowanie się odnosi);

· w sklepach internetowych – poprzez umieszczenie oznakowania GARAN bezpośrednio przy produkcie (np. na karcie produktu obok zdjęcia towaru).

Obowiązek informacyjny sprzedawcy aktualizuje się automatycznie w momencie otrzymania informacji od producenta – brak jej przekazania konsumentowi może zostać oceniony jako wprowadzające w błąd zaniechanie informacyjne.

Wymagane informacje o możliwości i kosztach napraw

Nowe przepisy wprowadzą również dodatkowe wymagania dotyczące informowania o możliwości naprawy oferowanych towarów. Ich celem jest zwiększenie świadomości konsumentów co do możliwości napraw produktów.

Kluczowe znaczenie ma rozszerzenie katalogu informacji uznawanych za „istotne” w rozumieniu przepisów o nieuczciwych praktykach rynkowych, których brak może być kwalifikowany jako wprowadzające w błąd zaniechanie.

Dla niektórych towarów wymagane będzie zamieszczenie oceny możliwości naprawy towaru wyrażonej w punktowej skali. Wymóg ten przypomina już dobrze utrwalony wymóg informowania o klasach energetycznych (również w oparciu o określoną skalę). Dotyczyło będzie to takich kategorii produktów, dla których zharmonizowane przepisy UE wprowadzą taką punktową ocenę. Przepisy dotyczące punktowej skali możliwości napraw zostały już przyjęte w odniesieniu do smartfonów.

Dla towarów, dla których nie będzie punktowej możliwości oceny możliwości naprawy (obecnie to zdecydowana większość kategorii towarów) – będzie obowiązek poinformowania przez sprzedawcę o szacunkowym koszcie i procedurze zamawiania części zamiennych niezbędnych do utrzymania zgodności towarów z umową, o dostępności instrukcji naprawy i konserwacji, a także o ograniczeniach dotyczących napraw. Obowiązek ten powinien zostać wykonany przed złożeniem zamówienia przez konsumenta w sklepie internetowym lub w aplikacji mobilnej.

Podobnie jak w przypadku informowania o przedłużonej gwarancji, obowiązek taki zachodził będzie w sytuacji, gdy producent udostępni sprzedawcy takie informacje. Dodatkowo, w sklepach stacjonarnych nie będzie on dotyczył drobnych umów życia codziennego. Wykaz informacji powiązanych z kosztami i możliwościami napraw jest dość szeroki, dlatego zalecane jest rozpoczęcie z wyprzedzeniem przygotowań do jego wdrożenia.

W kontekście nowych obowiązków szczególnego znaczenia nabierają również zasady komunikowania dostępności części zamiennych oraz ograniczeń ich stosowania.

Dyrektywa 2024/825 wprowadza bowiem zakaz zatajania informacji o ograniczeniach funkcjonalności towaru w przypadku korzystania z nieoryginalnych części zamiennych, a także zakaz sugerowania takich ograniczeń w sytuacji, gdy nie występują. Oznacza to, że informacje dotyczące kompatybilności części zamiennych, polityki producenta czy ograniczeń napraw przestają mieć charakter pomocniczy, a stają się ważnym elementem oceny legalności praktyk rynkowych. W praktyce, uwzględniając dotychczasowe podejście Prezesa UOKiK obowiązki te wpisują się bezpośrednio w realizację założeń gospodarki o obiegu zamkniętym (circular economy), której celem jest wydłużanie cyklu życia produktów poprzez ich naprawę i ponowne wykorzystanie. W tym kontekście transparentność informacji o dostępności części zamiennych i ograniczeniach napraw stanowi jeden z głównych instrumentów wpływających na decyzje konsumenckie i z tego względy może stanowić przedmiot kontroli regulatora.

Wymóg informacji o aktualizacjach oprogramowania

Nowe przepisy nie dotyczą wyłącznie tradycyjnych towarów. Unijny prawodawca chce zapewnić konsumentom dostęp do informacji o trwałości także w cyfrowym świecie. W tym celu do Dyrektywy 2011/83/UE [4] wprowadzono definicję „aktualizacji oprogramowania”. Co istotne, definicja obejmuje wyłącznie bezpłatne aktualizacje. Również te dotyczące zabezpieczeń, niezbędne do zapewniania zgodności z umową zgodnie z Dyrektywami cyfrową [5] oraz towarową [6].

Ponadto, zgodnie z Dyrektywą 2024/825/UE, przedsiębiorcy, którzy sprzedają towary z elementami cyfrowymi będą mieli obowiązek informować konsumentów o minimalnym okresie zapewniania aktualizacji przez producenta oprogramowania (np. wskazując przedział czasowy albo datę końcową zapewniania aktualizacji). Podobnie przedsiębiorcy dostarczający treści cyfrowe albo usługi cyfrowe będą mieli obowiązek informować konsumentów o minimalnym okresie, w którym to dostawca zapewniania aktualizacje oprogramowania.

Celem zmian jest zagwarantowanie konsumentom możliwości porównania towarów z elementami cyfrowymi, usług cyfrowych i treści cyfrowych z uwzględnieniem kryterium minimalnych okresów zapewniania aktualizacji.

Przewidziane jest przy tym istotne ograniczenie: przedsiębiorca musi przekazywać te informacje wyłącznie wtedy, gdy producent lub dostawca je udostępnili.

Warto podkreślić, że tym razem kwestię aktualizacji zaadresowano kompleksowo. Poza dodatkowymi wymogami informacyjnymi, Dyrektywa określa również nowe nieuczciwe praktyki rynkowe związane z aktualizacjami, tj.:

· zatajanie przed konsumentem informacji o tym, że aktualizacja oprogramowania będzie miała negatywny wpływ na funkcjonowanie towarów z elementami cyfrowymi lub korzystanie z treści cyfrowych lub usług cyfrowych oraz

· prezentowanie aktualizacji oprogramowania jako niezbędnej, w przypadku, gdy poprawia ona jedynie funkcjonalność.

Tym samym, warto już dziś sprawdzić nie tylko podstawowe obowiązki informacyjne dotyczące aktualizacji, ale też komunikaty wyświetlane użytkownikom przy przekazywaniu informacji o dostępnych do pobrania aktualizacjach. Konieczne może okazać się uzupełnienie, że np. aktualizacja smartfona spowolni jego działanie lub wpłynie negatywnie na baterię albo wyraźne rozróżnienie komunikatów dla aktualizacji zabezpieczeń (niezbędnych do zachowania zgodności z umową) i aktualizacji związanych z poprawą funkcjonalności.

Wdrożenie Dyrektywy 2024/825/UE w Polsce i innych Państwach Członkowskich

Chociaż Państwa Członkowskie miały obowiązek przyjąć i opublikować przepisy niezbędne do wdrożenia Dyrektywy do 27 marca 2026 r., opóźnienia w transpozycji widać w całej Unii Europejskiej. Właściwe regulacje zaprezentowały dotychczas jedynie Czechy, Dania, Niemcy, Irlandia, Włochy, Łotwa, Litwa, Rumunia i Słowacja.

W Polsce pod koniec 2025 r. Prezes UOKiK przedstawił Projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta, wdrażającej Dyrektywę. Na początku maja 2026 r. projekt ustawy wdrożeniowej trafił do Komitetu do Spraw Europejskich. Co istotne, proponowany termin wejścia w życie przepisów jest zgodny z Dyrektywą, tj. nowe przepisy miałyby obowiązywać już od 27 września 2026 r. (brak okresu przejściowego czy gradacji obowiązków).

Z perspektywy przedsiębiorców szczególnie istotny jest ww. brak okresu przejściowego. W praktyce oznacza to konieczność równoległego przeglądu zarówno obowiązków informacyjnych, jak i komunikacji marketingowej oraz interfejsów sprzedażowych (UX).

Jeśli chcieliby Państwo omówić bardziej szczegółowo opisane wymogi lub dowiedzieć się o statusie wdrożenia obowiązków wynikających z Dyrektywy 2024/825/UE w Polsce i w innych Państwach Członkowskich – pozostajemy do Państwa dyspozycji.

Autorzy: Krzysztof Zięba, Monika Hughes, Karina Balcer-Kopka, Kancelaria Bird & Bird