Efektywność energetyczna - ciągle niewykorzystany potencjał

Efektywność gospodarowania energi? – gdzie jesteśmy?

 ?                 Polska, gospodarka jest blisko trzy razy bardziej energochłonna niż gospodarki rozwiniętych krajów Unii Europejskiej.

 ?                 Zużycie energii pierwotnej w Polsce, odniesione do liczebności populacji, jest niemal 40% niższe niż w krajach „starej 15”.

 ?                 Jedyna opcja zrównoważenia bilansu energetycznego w perspektywie najbliższych 5 lat to rozwój rozproszonych źródeł energii odnawialnej oraz inwestycje poprawiaj?ce efektywność energetyczn?.

A jak wygl?da to w skali pojedynczego przedsiębiorstwa?

 ?                 Wg Hanny Trojanowskiej, podsekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki, ceny energii elektrycznej do 2030 r. wzrosn? do 380 zł/MWh (z poziomu 195 zł/MWh w 2009 r.).

 ?                 Ceny jednostek emisji CO2 wzrosn? znacz?co po 2013 roku, a w ślad za nimi ceny energii elektrycznej w Europie o ok. 10 - 15 proc. - prognozuje Frost & Sullivan.

Oznacza to, że zmniejszenie energochłonności w przedsiębiorstwie prowadz?ce do zmniejszenia kosztów może być źródłem dodatkowej przewagi konkurencyjnej.

Dlaczego brak jest zainteresowania realizacj? inwestycji poprawiaj?cych efektywność energetyczn??

S?dz?c z umiarkowanego zainteresowania programem Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zwi?zanego z finansowaniem inwestycji poprawiaj?cych efektywność energetyczn? realizacja tego typu inwestycji wśród przedsiębiorców nie jest powszechna.

Wydaje się, że po części może to wynikać ze specyfiki inwestycji, której wartość ekonomiczna nie jest tworzona poprzez generowanie dodatkowych przychodów ale poprzez redukowanie kosztów. Dlatego inwestycje te postrzegane s? jako mniej ważne, mniej prestiżowe od inwestycji np. zwiększaj?cych sprzedaż czy udział w rynku, nawet jeżeli rachunek ekonomiczny pokazuje ich rentowność. Również instytucje finansowe podchodz? do nich nieufnie. W zwi?zku z tym pojawia się konieczność stworzenia dodatkowych zachęt dla ich realizacji. Tak? zachęt? jest system tzw. białych certyfikatów wprowadzony przez Ustawę o efektywności energetycznej.

Białe certyfikaty – dodatkowa zachęta

W dużym skrócie po zrealizowaniu inwestycji poprawiaj?cych efektywność energetyczn?, przedsiębiorstwo, w drodze przetargu, może ubiegać się o świadectwo efektywności energetycznej czyli biały certyfikat, który następnie może być przedmiotem obrotu na Towarowej Giełdzie Energii. Z niewielkimi wyj?tkami, jedynym warunkiem uzyskania białego certyfikatu jest zrealizowanie przedsięwzięcia poprawiaj?cego efektywność energetyczn?. Nie ma żadnych znacz?cych kosztów zwi?zanych z jego pozyskaniem co oznacza dodatkowy przychód wynikaj?cy ze zrealizowania przedsięwzięcia, który w znaczny sposób poprawia jego rentowność. Wartość certyfikatu jest proporcjonalna do wielkości oszczędności energii wynikaj?cej ze zrealizowania przedsięwzięcia.

Finansowanie - znacz?ca bariera

Elementem o dużym wpływie na decyzję o realizacji inwestycji energooszczędnych jest dostępność źródeł finansowania. Poza już wspomnianym programem NFOŚiGW, nie ma instrumentów finansowych przystosowanych do finansowania inwestycji poprawiaj?cych efektywność energetyczn?. Wydaje się, że rozwi?zaniem mogłoby być finansowanie zapewniane przez stronę trzeci? w formule ESCO. Mechanizm ten polega na realizacji wszystkich etapów inwestycji, ł?cznie z zapewnieniem finansowania przez partnera zewnętrznego, który gwarantuje również uzyskanie określonego poziomu oszczędności, otrzymuj?c w zamian wynagrodzenie ściśle zwi?zane z rzeczywiście osi?gniętymi oszczędnościami. Mimo tego, że ustawa o efektywności energetycznej wprowadziła rozwi?zania zachęcaj?ce do realizacji inwestycji w tej formule, ci?gle jednak istniej? znacz?ce bariery wynikaj?ce z braku stosownych przepisów z zakresu m. in. ustawy o rachunkowości, ustawy o finansach publicznych, prawa podatkowego, które ograniczaj? rozwój tego typu finansowania.

Maj?c na uwadze powyższe okoliczności można stwierdzić, że realizacja inwestycji poprawiaj?cych efektywność energetyczn? stanowi ci?gle niewykorzystany potencjał zarówno dla gospodarki polskiej jak i dla przedsiębiorstw. To na ile ten potencjał będzie wykorzystany zależy przede wszystkim od innowacyjności i kreatywności przedsiębiorców oraz od odwagi rz?dz?cych we wprowadzaniu nowych mechanizmów formalno-prawnych zachęcaj?cych do realizacji tego typu przedsięwzięć.

Krzysztof Grzywacz

Członek Zarz?du

Aesco Sp. z o.o.