Analysen & Studien • Analyses & Etudes
E-protokoły już wkrótce powszechne w polskich sądach
Od 2011 r. w sprawach toczących się w sądach cywilnych tradycyjny protokół wypierany jest przez protokół elektroniczny. Obecnie jest on stosowany w niektórych sądach apelacyjnych i okręgowych. Całkowita reforma, polegająca na wprowadzeniu e-protokołu we wszystkich sprawach cywilnych, w tym również w sądach rejonowych, ma zostać implementowana do końca 2013 r.
>
Rejestracja obrazu i dźwięku i rezygnacja z tradycyjnego, papierowego protokołu z rozprawy jest możliwa dzięki nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego z dnia 29 kwietnia 2010 r. Na podstawie zmodyfikowanego art. 157, utrwalaj?c posiedzenie jawne, sporz?dza się protokół za pomoc? urz?dzenia rejestruj?cego:
- dźwięk (w s?dach apelacyjnych)
- albo obraz i dźwięk (w s?dach rejonowych i okręgowych) oraz pisemnie.
Z praktycznego punktu widzenia, powyższe zmiany oznaczaj? nagrywanie przebiegu rozpraw. Jako dodatkowy, protokolant sporz?dza jedynie skrócony protokół z rozprawy, zawieraj?cy następuj?ce dane:
• oznaczenie s?du, stron i obecnych na posiedzeniu pełnomocników
• miejsce i datę posiedzenia
• nazwiska sędziego i protokolanta
• wymienienie zarz?dzeń i orzeczeń wydanych na posiedzeniu
• czynności stron wpływaj?ce na rozstrzygnięcie s?du
Ponadto, protokolant pod kierunkiem sędziego, ma możliwość sporz?dzania tzw. adnotacji opisuj?cej np. kolejności stawania świadków czy treści pytań zadanych przez strony. Tym sposobem, komplet adnotacji staje się swoistym spisem treści nagrania, gdyż przy każdej z nich zostaje zapisana odpowiadaj?ca danej czynności minuta nagrania.
O fakcie nagrywania rozprawy poucza się wszystkich obecnych na sali s?dowej. Na sali obok stołu sędziowskiego znajduje się ekran, na którym na bież?co widać nagranie. System ten pozwala też na powrócenie do wcześniejszej części rozprawy i ponowne jej odtworzenie. Ta technika może być szczególnie pomocna w trakcie słuchania świadka, w sytuacji, gdy zmienia on zeznania. Na ławach stron zainstalowane s? mikrofony kierunkowe, które s? na tyle czułe, że wskazane jest zachowanie ostrożności i odchylenie ich w przeciwn? stronę podczas prowadzonych rozmów pomiędzy stron? a jej pełnomocnikiem. Obok stanowiska protokolanta, znajduje się mała kamera dowodowa, dzięki której dowody prezentowane podczas rozprawy s? rejestrowane i znajd? się na nagraniu z posiedzenia.
Po zakończeniu rozprawy, strony oraz ich pełnomocnicy mog? zapoznać się z e-protokołem poprzez:
- udanie się do czytelni akt S?du (zapoznanie się z obrazem będzie możliwie tylko w czytelni S?du)
- złożenie wniosku o wydanie płyty z nagraniem dźwięku z rozprawy oraz kopi? skróconego protokołu (wniosek podlega opłacie kancelaryjnej 6 zł)
Jedynie wyj?tkowo, w sytuacji, gdy nagranie jest złej jakości i nie może zostać odczytane, strona może złożyć do Prezesa S?du wniosek o sporz?dzenie transkrypcji odpowiedniej części protokołu elektronicznego. Wniosek ten nie jest jednak dla S?du wi?ż?cy.
Aleksandra Jankowska
aleksandra.jankowska(@)eversheds.pl
+48 22 50 50 738