Analysen & Studien • Analyses & Etudes
Biznes wspiera wizję zrównoważonego rozwoju Polski
28 maja 2012 roku miało miejsce oficjalne podpisanie Deklaracji polskiego biznesu na rzecz zrównoważonego rozwoju. Deklaracja potwierdza zaangażowanie polskich przedsiębiorców w działania mające na celu osiągniecie celów strategicznych zapisanych w raporcie Wizja Zrównoważonego rozwoju dla polskiego biznesu 2050.
>
Raport ten definiuje najważniejsze wyzwania i wskazuje działania niezbędne do realizacji celów zrównoważonego rozwoju w sześciu priorytetowych obszarach, za które uznano: kapitał społeczny, kapitał ludzki, infrastrukturę, zasoby naturalne, energię, a także jakość państwa i instytucji publicznych. Dokument powstał w drodze konsultacji prowadzonych przez firmę doradcz? PwC we współpracy z Ministerstwem Gospodarki i Forum Odpowiedzialnego Biznesu z 150 przedstawicielami firm i organizacji zrzeszaj?cych przedsiębiorstwa.
„Wizja zrównoważonego rozwoju dla polskiego biznesu na pewno nie będzie łatwa w realizacji. Jeśli jednak chcemy, by Polska pokonała gospodarcz? i cywilizacyjn? lukę, która przez wieki narastała w stosunku do czołowych krajów świata, już teraz należy znaleźć zapał i środki niezbędne do przeprowadzenia zmian” – podkreśla Olga Grygier – Siddons, prezes PwC w Polsce. „W wielu dziedzinach, które wymagaj? dogłębnych i długofalowych zmian można równocześnie podejmować działania, których pozytywne efekty będ? odczuwane znacznie szybciej. Przykładem może być cyfryzacja - gdzie dzięki współpracy państwa i biznesu - Polska może bardzo szybko zlikwidować dystans dziel?cy j? od najbardziej rozwiniętych gospodarek Europy”.
Jak wynika z raportu, główne wyzwania przed jakimi stoi biznes i Polska to:
1. Rozwój kapitału społecznego, a w szczególności budowanie zaufania społecznego i wzmacnianie współpracy. Zdaniem autorów raportu, aby wybudować w Polsce kapitał społeczny, nawyki współpracy i poszukiwania wspólnego interesu powinny być wpajane od dziecka przez system edukacyjny. Usprawnienie funkcjonowania systemu edukacyjnego, poprawa jego jakości oraz dostosowanie do wyzwań współczesnego świata będzie kluczowe dla realizacji Wizji 2050.
2. Rozwój kapitału ludzkiego – w tym obszarze przedstawiciele biznesu wskazali przede wszystkim na potrzebę przekazywania uczniom chęci nauki przez całe życie, budowania umiejętności wynikaj?cych z nauki przedmiotów ścisłych, a także kształtowania kompetencji miękkich, promowania mobilności międzysektorowej i myślenia systemowego itp. Ponadto, kluczowe jest dopasowanie edukacji do potrzeb rynkowych poprzez ściślejsz? współpracę nauki z biznesem oraz stworzenie ram instytucjonalnych dla takich działań, a także umożliwienie uczniom i studentom dostępu do nowych technologii i najnowszej wiedzy rynkowej. Dodatkowo wskazano m.in. na potrzebę: tworzenia systemów aktywizuj?cych osoby niepełnosprawne oraz zagrożone wykluczeniem społecznym, wykorzystywania potencjału osób starszych poprzez tworzenie możliwości i warunków pracy oraz wdrożenia rozwi?zań, które będ? zapobiegały emigracji wykształconych młodych ludzi za granicę.
3. Nowoczesna, bezpieczna, przyjazna dla środowiska i dostępna infrastruktura, która powinna być traktowana jako narzędzie zrównoważonego rozwoju, a nie cel sam w sobie. Wymaga to zmiany sposobu myślenia – autorzy raportu proponuj? spojrzenia na infrastrukturę (zarówno transportow? jak i technologiczn?) jako na środek przybliżaj?cy do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, hałasu, zapewnienia bezpieczeństwa pasażerów i eliminacji wykluczenia cyfrowego, a tym samym – zwiększenia liczby aktywnych uczestników rynku. W tym celu zdaniem biznesu należy m.in.: opracować strategię rozwoju transportu spójn? z innymi dokumentami, takimi jak np. Biała Księga Komisji Europejskiej. Ponadto konieczne jest zapewnienie efektywnej współpracy pomiędzy rz?dem, samorz?dami i organizacjami pozarz?dowymi w celu uzyskania spójności terytorialnej i większej skuteczności wysiłków podejmowanych na poziomie centralnym, regionalnym i międzynarodowym. Ponadto biznes zwraca uwagę na potrzebę m.in:
• przygotowania dobrych planów zagospodarowania przestrzennego uwzględniaj?cych potrzeby rozwoju infrastruktury i zrównoważonego rozwoju, w tym jakości życia mieszkańców,
• doprecyzowania regulacji prawnych i zasad dobrej praktyki dla potrzeb realizacji inwestycji infrastrukturalnych na zasadach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego,
• wprowadzenia korzystnych rozwi?zań fiskalnych i systemu zachęt do tworzenia infrastruktury pozwalaj?cej na spełnienie wyższych niż określone przez aktualne prawo wymagań bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju.
4. Zasoby naturalne – rozwi?zanie problemów zwi?zanych ze zrównoważonym rozwojem wymaga rozwinięcia zdolności strategicznego planowania zarówno w skali państwa, jak i poszczególnych organizacji. Proponowane rozwi?zania w tym obszarze to m.in:
• Stworzenie spójnego i przewidywalnego systemu regulacji oraz analiz skutków ekonomicznych, ekologicznych i społecznych dla wprowadzanych przepisów i regulacji środowiskowych,
• wprowadzenie systemu bodźców i zachęt jak np. preferencyjne kredyty lub ulgi podatkowe do finansowania rozwi?zań pro środowiskowych,
• stworzenie uregulowań prawnych daj?cych klientom wyraźn? informację o produktach i możliwość porównania ich pod względem charakterystyki środowiskowej (np. wskaźnik Environmental/Carbon Footprint),
• zapewnienie transferu wiedzy i rozwi?zań technicznych oraz organizacyjnych zwi?zanych z ochron? środowiska z innych krajów,
• zapewnienie stabilności prawa w odniesieniu do systemu certyfikatów energii oraz systemów wsparcia dla firm redukuj?cych emisję gazów cieplarnianych,
• stworzenie zachęt i nagród dla przedsiębiorstw optymalizuj?cych zużycie surowców,
• tworzenie partnerstwa z placówkami naukowo-badawczymi w celu rozwoju i wdrażania eko-innowacji np. w ramach zielonych parków technologicznych, klastrów itp.
5. Energia – zdaniem autorów raportu, aby zapewnić Polsce bezpieczne dostawy energii pochodz?cej ze zróżnicowanych źródeł, w przystępnej cenie i nie generuj?cej kosztów społecznych i środowiskowych, konieczne jest w pierwszej kolejności podjęcie strategicznych decyzji dotycz?cych źródeł energii oraz stworzenie odpowiednich regulacji zapewniaj?cych stabilność prawa, zwłaszcza w odniesieniu do celów redukcji emisji CO2 oraz systemu certyfikatów energii. Ponadto, potrzebne jest wdrożenie nowych rozwi?zań technologicznych oraz rozbudowa i modernizacja infrastruktury przesyłowej. Konieczne jest także przygotowanie planów działania, które pomog? zredukować koszty społeczne zwi?zane ze zmianami w sektorze. Inne proponowane przez biznes rozwi?zania dotycz?ce obszaru „Energia” to m.in:
• stworzenie rozwi?zań wspieraj?cych przedsiębiorstwa inwestuj?ce we własne moce, zwłaszcza oparte na odnawialnych źródłach energii,
• edukowanie konsumentów w zakresie racjonalnego korzystania z energii,
• rozwój inteligentnych sieci (smart grids) pozwalaj?cych na znacz?c? poprawę efektywności energetycznej w sektorze elektroenergetycznym i rynku energii,
• stawianie wymagań partnerom w łańcuchu dostaw w zakresie optymalizacji zużycia energii i korzystania z odnawialnych źródeł,
6. Jakość państwa oraz instytucji publicznych – aby sprostać wyzwaniom zwi?zanym ze zrównoważonym rozwojem potrzebna jest współpraca i dialog pomiędzy przedstawicielami sektora publicznego i prywatnego oraz zmiana sposobu myślenia o rolach i zadaniach państwa oraz przedsiębiorców, a także budowanie wzajemnego zaufania. Tylko skuteczna współpraca międzysektorowa daje szansę na efektywne poszukiwanie nowych rozwi?zań dla problemów Polski. Dla zrealizowania Wizji 2050 konieczne jest też zapewnienie optymalnego poziomu biurokracji, a więc takiego, który gwarantuje porz?dek i jasne zasady funkcjonowania, ale nie krępuje rozwoju przedsiębiorczości i biznesu. W tym celu zdaniem biznesu potrzeba m.in:
• stabilnego, wspieraj?cego zrównoważony rozwój prawa stanowionego z uwzględnieniem konsultacji społecznych; jasnych, sprawiedliwych i niezmiennych reguł działania wobec biznesu,
• rzetelnej oceny skutków wprowadzanych regulacji,
• podjęcia wzorcowych projektów w ramach PPP w celu stworzenia dobrych praktyk
• efektywnej i przyjaznej dla przedsiębiorców administracji wykorzystuj?cej nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne do poprawy jakości świadczonych usług,
• tworzenia platform współpracy biznesu z instytucjami administracji, dawania biznesowi możliwości komunikowania swoich potrzeb i oczekiwań,
• większej sprawności postępowań s?dowych – szczególnie w sprawach gospodarczych,
• zwiększenia efektywności wykorzystania środków publicznych na B+R (poprzez np. klastry).
„Mimo iż perspektywa roku 2050 wydaje się bardzo odległa, wiele działań należy rozpocz?ć już dzisiaj, a dotyczy to zarówno zmian w systemach i strukturze np. w sektorze energetycznym, ale też postaw i zachowań. Wizja zrównoważonego rozwoju dla polskiego biznesu 2050 zwraca uwagę, jakie działania w poszczególnych obszarach koniecznie trzeba rozpocz?ć już dzisiaj, aby móc mówić o zrównoważonym rozwoju za czterdzieści lat” – Aleksandra Stanek-Kowalczyk, menadżer w zespole ds. zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialnego biznesu, PwC.
Polska „wizja 2050” została ogłoszona tuż przed Konferencj? Narodów Zjednoczonych Rio+20 – spotkaniem globalnych liderów, w ramach którego omawiane będ? najważniejsze wyzwania dotycz?ce zrównoważonego rozwoju. „Wierzymy, że ogłoszenie raportu i podpisanie Deklaracji tuż przed szczytem Rio+20 jest potwierdzeniem gotowości przedstawicieli polskiego biznesu nie tylko do dyskusji, ale też działania na rzecz zrównoważonego rozwoju wspólnie z rz?dem i innymi interesariuszami. Jako kluczowe czynniki sukcesu dla realizacji Wizji 2050 uznaliśmy edukację, innowacyjność oraz współpracę. Powinny mieć one odzwierciedlenie we wszystkich działaniach podejmowanych przez biznes oraz inne podmioty” – Irena Pichola, Dyrektor, Lider Zespołu ds. zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialnego biznesu, PwC.
Informacje o PwC
PwC współtworzy ze swoimi klientami poszukiwan? przez nich wartość biznesow?. Jesteśmy sieci? firm działaj?c? w 158 krajach. Zatrudniamy blisko 169 tysięcy osób dostarczaj?cych naszym klientom najwyższ? jakość w zakresie audytu, doradztwa biznesowego oraz doradztwa podatkowego i prawnego. Dowiedz się więcej na www.pwc.pl.