Anomalie na rynku pracy związane z COVID-19 wygasają

Z uwagi na pandemię COVID-19 monitorowanie sytuacji na rynku pracy stało się bardziej wymagającym zadaniem niż dotychczas. Głównym elementem utrudniającym poprawną ocenę sytuacji w tym obszarze są wdrożone przez przedsiębiorstwa instrumenty hibernowania zatrudnienia przewidziane w ramach „tarczy antykryzysowej” oraz korzystanie przez pracowników z różnego rodzaju zwolnień od świadczenia pracy. Poniżej prezentujemy główne tendencje w tym zakresie.

Zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw możemy mierzyć za pomocą dwóch wskaźników. Pierwszy z nich to liczba osób pracujących (stan na koniec miesiąca). Zalicza się do niej osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy, łącznie z pracownikami sezonowymi i zatrudnionymi dorywczo. Drugim wskaźnikiem jest przeciętne zatrudnienie. W tym wypadku wykazuje się przeciętną liczbę zatrudnionych w danym miesiącu, po przeliczeniu osób niepełnozatrudnionych na pełne etaty. Ponadto, z przeciętnego wynagrodzenia wyłączone są osoby przebywające na urlopach bezpłatnych i wychowawczych oraz osoby otrzymujące zasiłki chorobowe, macierzyńskie, ojcowskie, rodzicielskie i opiekuńcze.

Warto zwrócić uwagę, że w okresie lipiec-maj 2020 r. doszło do znacznie silniejszego spadku przeciętego zatrudnia (o 4,2%) niż liczby pracujących (1,5%). Naszym zdaniem głównym czynnikiem wyjaśniającym tak dużą skalę spadku raportowanego przez firmy zatrudnienia było skorzystanie przez wielu pracowników z możliwości otrzymania zasiłku opiekuńczego (efekt zamknięcia szkół, placówek oświatowych i placówek systemu opieki społecznej). Zgodnie z wytycznymi GUS osoby otrzymujące ten zasiłek nie powinny być uwzględniane w liczbie osób zatrudnionych raportowanej przez przedsiębiorstwa. Ponadto, do silnego obniżenia przeciętnego zatrudnienia w tym okresie przyczyniły się również wdrożone przez przedsiębiorstwa instrumenty hibernowania zatrudnienia przewidziane w ramach „tarczy antykryzysowej”. Ze względu na wymagany przez GUS sposób obliczania przeciętnego zatrudnienia w firmach (w przeliczeniu na pełne etaty) stosowane przez wiele firm obniżenie wymiaru czasu pracy oddziaływało w kierunku spadku raportowanego przez firmy zatrudnienia. Jednocześnie efekty te były neutralne z punktu widzenia liczby pracujących.

Różnicę pomiędzy względnym spadkiem przeciętnego zatrudnienia, a spadkiem liczby pracujących (odległość pomiędzy zieloną i czerwoną liniami na pierwszym wykresie) można interpretować jako skalę oddziaływania wspomnianych powyżej efektów związanych z pandemią COVID-19 na sytuację na rynku pracy. Od czerwca do sierpnia różnica ta stopniowo zmniejszała się, co było związane z przywracaniem pracownikom wymiarów etatów sprzed pandemii oraz powracaniem pracowników z zasiłków opiekuńczych, chorobowych i urlopów bezpłatnych. W sierpniu różnica pomiędzy względnymi spadkami tych dwóch wskaźników wyniosła już tylko 0,6 pkt. proc. wobec 2,7 pkt. proc. w maju. Warto zwrócić uwagę, że skala efektów związanych z pandemią jest zróżnicowana w poszczególnych kategoriach sektora przedsiębiorstw (patrz drugi wykres). Są one najsilniejsze w branżach takich jak „produkcja skór i wyrobów skórzanych”, „produkcja wyrobów farmaceutycznych”, „zakwaterowanie i gastronomia”, „poligrafia i reprodukcja zapisanych nośników informacji”, „produkcja wyrobów tekstylnych”, „produkcja pozostałego sprzętu transportowego” oraz „produkcja odzieży”. Na podstawie dostępnych danych nie możemy precyzyjnie określić jaka jest struktura wspomnianych powyżej efektów związanych z pandemią COVID19 na sytuację na rynku pracy, tzn. na ile wynikają one z pomocy udzielonej w ramach „tarczy antykryzysowej”, a w jakim stopniu są za nie odpowiedzialne zasiłki opiekuńcze, czy też inne czynniki.

Należy jednak pamiętać, że pomimo stopniowego zwiększania się przeciętnego zatrudnienia w okresie maj-sierpień br., liczba pracujących (stan na koniec miesiąca) nieprzerwanie się obniża od lutego br. Łączenie spadek ten wyniósł 115 tys. osób (1,7%), co oznacza, że pomimo podjętych przez rząd działań mających na celu hibernację zatrudnienia, z uwagi na pandemię mieliśmy do czynienia z licznymi zwolnieniami. W największym stopniu liczba etatów została ograniczona w branżach takich jak „produkcja pozostałego sprzętu transportowego”, „produkcja skór i wyrobów skórzanych”, „produkcja odzieży”, „produkcja pojazdów samochodowych, przyczep i naczep”, „administrowanie i działalność wspierająca”, „zakwaterowanie i gastronomia”, „wydobywanie węgla kamiennego i węgla brunatnego”, „produkcja mebli” oraz „produkcja maszyn i urządzeń” (patrz wykres poniżej). Skala względnego spadku liczby pracujących jest obecnie lepszym wskaźnikiem do pomiaru wpływu pandemii COVID-19 na sytuację w poszczególnych branżach niż przeciętne zatrudnienie, które jest zaburzone przez szereg czynników wspomnianych powyżej.

Część firm, która skorzystała z rozwiązań w ramach tarczy antykryzysowej i tarczy finansowej zdecyduje się najprawdopodobniej na restrukturyzację po spełnieniu warunku utrzymania stanu zatrudnienia uprawniającego do zredukowanego zwrotu publicznego dofinansowania (odpowiednio 3 i 12 miesięcy). Niemniej jednak oczekujemy, że dalszy spadek liczby pracujących w sektorze przedsiębiorstw będzie już ograniczony. Taki scenariusz jest zgodny z naszą prognozą zakładającą, że na koniec br. stopa bezrobocia wyniesie 7,5 proc. Od początku przyszłego roku powinniśmy obserwować pierwsze efekty zwiększania zatrudnienia, antycypującego poprawę sytuacji gospodarczej, a w rezultacie spadek stopy bezrobocia.

***

Credit Agricole Bank Polska S.A. pl. Orląt Lwowskich 1, 53-605 Wrocław www.credit-agricole.pl

Niniejszy materiał został sporządzony na podstawie najlepszej wiedzy autorów, z wykorzystaniem informacji pochodzących ze sprawdzonych źródeł. Nie może on być wykorzystywany jako rekomendacja do zawierania transakcji. Stawki zawarte w materiale mają charakter informacyjny. Credit Agricole Bank Polska S.A. nie ponosi odpowiedzialności za treść zamieszczanych komentarzy i opinii.

Jakub BOROWSKI Główny Ekonomista Chief Economist ul. Żwirki i Wigury 18a, 02-092 Warszawa tel.: +48 22 573 18 40 e-mail: jakub.borowski@credit-agricole.pl

Romain RVEL Dyrektor Pionu Klientów Korporacyjnych Head of Corporate Clients Division ul. Żwirki i Wigury 18a, 02-092 Warszawa tel.:+48 22 434 30 82 e-mail: rrevel@credit-agricole.pl

WIĘCEJ AKTUALNOŚCI

Regulatorzy finansowi w obliczu wyzwań

Celem organów regulacyjnych pozostaje wspieranie stabilności podmiotów świadczących usługi finansowe oraz opracowywanie mechanizmów naprawczych,...

Share this page Share on FacebookShare on TwitterShare on Linkedin

Close

Zaloguj się do Strefy Członkowskiej!