Analizy i badania

Dyrektorzy finansowi wciąż z optymizmem myślą o polskiej gospodarce, ale poziom niepewności rośnie

<p style="text-align: justify;"><strong>Dyrektorzy finansowi (CFO) uważają, że polska gospodarka znajduje się w dobrej kondycji, ale widać wśród nich rosnące poczucie niepewności. Aż sześciu na dziesięciu badanych uważa, że mamy obecnie do czynienia z wysokim poziomem niepewności ekonomicznej. W Europie Zachodniej taką opinię wyraża aż 70 proc. CFO. Jak jednak zauważają eksperci firmy doradczej Deloitte, która przygotowała kolejną edycję międzynarodowego badania dyrektorów finansowych CFO Survey, w Polsce przyczyny tego pogorszenia nastrojów są nieco inne niż w pozostałych krajach europejskich i wynikają z obawy o spadek popytu krajowego, rosnącej presji cenowej oraz niepewności wynikającej z zapowiadanych zmian legislacyjnych.</strong></p>

>

Poprzednie edycje badania pokazały, że dyrektorzy finansowi wiarygodnie przewiduj? rozwój polskiej gospodarki. Ich wcześniejsze prognozy wzrostu PKB dla Polski na rok 2013 (około 1,5 proc PKB), rok 2014 (około 3 proc.) i rok 2015 (około 3 proc.) sprawdziły się.

Obecna edycja, która była przeprowadzona w kwietniu tego roku, pokazała, że europejscy CFO ponownie zwracaj? baczn? uwagę na sytuację geopolityczn? na świecie. Optymizm netto (różnica osób wskazuj?cych na poprawę sytuacji ekonomicznej i  odsetek mówi?cych o  jej pogorszeniu) ważony skal? PKB poszczególnych państw wynosi dla krajów Unii Europejskiej zaledwie 3 proc. A jak jest w  Polsce?  „Wśród polskich CFO także zanotowaliśmy istotnie obniżenie poziomu optymizmu, choć jego poziom jest dużo wyższy niż w innych krajach unijnych. W obecnej fali badania poziom ten wynosi 21 proc., podczas gdy pół roku wcześniej było to 32 proc. Taki spadek nastrojów na tle historycznych wyników może wskazywać, że możemy się spodziewać obniżenia tempa wzrostu PKB w perspektywie 6-12 miesięcznej”  – mówi  Krzysztof Pniewski, Partner w Dziale Konsultingu Deloitte.

Opinie CFO co do wysokości wzrostu PKB Polski na rok 2016 pokazuj?, że przewiduj? oni nieco niższy wzrost niż ten zapisany w założeniach budżetowych, wynosz?cy 3,8 proc. Aż 51 proc. z  nich uważa, że sięgnie on 2,6-3,5 proc., czyli ich prognozy s? zbieżne raczej z przewidywaniami OECD. Tylko osiem procent respondentów uważa, że będzie on wyższy niż 3,5 proc. Aż 76 proc. CFO oczekuje inflacji poniżej 2 proc. a 8 proc. prognozuje nawet możliwość wyst?pienia deflacji. Dyrektorzy nie zakładaj? więc impulsu inflacyjnego, który może pojawić się po wdrożeniu choćby części obietnic nowego rz?du.

Zdaniem 44 proc. menedżerów odpowiedzialnych za finanse bezrobocie będzie dalej się obniżać. Nie brakuje jednak opinii, że liczba bezrobotnych nieznacznie wzrośnie (20 proc. badanych). Prognozy kursu euro uległy niewielkiej zmianie w porównaniu z poprzedni? fal? badania – 79 proc. dyrektorów uważa, ż   będzie on się kształtował w przedziale 4,10-4,40 zł (5 proc. wyżej niż prognozy z zeszłego roku, które kształtowały się na poziomie 4,00 – 4,29 zł).

Poziom niepewności ekonomicznej w Polsce zwiększył się, wracaj?c do poziomu z lat 2012-2013. A   sześciu na dziesięciu badanych uważa, że mamy do czynienia z  wysokim poziomem niepewności.

Pół roku wcześniej było to 33 proc. Zaledwie 26 proc. uważa poziom niepewności za standardowy, podczas gdy w poprzedniej fali badania było to aż 56 proc. Również CFO z  Europy Zachodniej odczuwaj? wysoki poziom niepewności – tam zdecydowana większość (około 70 proc.) dyrektorów odpowiedzialnych za finanse uważa, że obecnie niepewność jest wyższa niż przeciętnie – może być to spowodowane ryzykiem Brexitu, spowolnieniem w Chinach i wyzwaniami geopolitycznymi, w tym kryzysem migracyjnym i  zagrożeniem terrorystycznym.  „Wydaje się, że polscy CFO s? bardziej przyzwyczajeni do niepewności    inaczej oceniaj? jej poziom niż zachodni koledzy. Inne s? też przyczyny, które wpłynęły na pogorszenie nastrojów. Źródłem niepewności w Polsce jest bardzo silna konkurencja na rynku lokalnym, w tym obawa o  spadek popytu krajowego, któr? wyraża 18 proc. CFO i rosn?ca presja cenowa, na któr? wskazało 16 proc. Istotnym źródłem niepewności jest również zmienne prawo gospodarcze, które w ci?gu sześciu miesięcy wzrosło w naszym rankingu z 11 do 14 proc.”  – mówi  Robert Nowak, Dyrektor w Dziale Doradztwa Podatkowego Deloitte. Nie dziwi więc fakt, że spadła liczba CFO którzy uważaj?, że  obecnie jest dobry czas na podejmowanie ryzyka (22 proc., spadek o 16 pp. procentowych w porównaniu do poprzedniej edycji badania). W krajach strefy euro było to 32 proc., w państwach poza stref? 24 proc.

Z kolei 43 proc. dyrektorów finansowych uważa, że w porównaniu z sytuacj? sprzed sześciu miesięcy perspektywy finansowe ich przedsiębiorstw w ci?gu najbliższych miesięcy będ? lepsze lub znacznie lepsze. W krajach strefy euro optymistycznie i raczej optymistycznie perspektywy dla swoich firm widzi jedynie 24 proc. ankietowanych, a poza stref? 26 proc. Na tle Europy dynamika przychodów, marż i  inwestycji w polskich firmach jest również wyższa. Można jednak zauważyć, że coraz bardziej zbliża się ona do poziomu strefy euro. Pod względem przychodów odsetek dyrektorów finansowych w Polsce licz?cych na wzrost jest najwyższy w Europie (76 proc.), z czego aż 21 proc. przewiduje, że wzrost ten będzie znacz?cy. W krajach strefy euro było to odpowiednio 66 i 9 proc.

Po pół roku przerwy na szczyt priorytetów polskich CFO powrócił wzrost przychodów. Dotychczasowy lider, czyli redukcja kosztów bezpośrednich spadła na trzecie miejsce. Ta zmiana priorytetów jest odpowiedzi? na kluczowe wyzwania polskich przedsiębiorstw, które s? zwi?zane z ryzykami spadku popytu i rosn?cej presji cenowej.

Kredyt bankowy jest nadal zdecydowanie najatrakcyjniejszym źródłem finansowania. Ł?cznie 60 proc. badanych oceniło tę formę jako atrakcyjn? (w tym 14 proc. jako bardzo atrakcyjn?). Niemniej ocena atrakcyjności, jak i dostępności kredytów znacz?co spadły w ci?gu ostatniego półrocza, wracaj?c do poziomów z roku 2014 i 2015.  „Jest to z zwi?zane z szeregiem zmian dotycz?cych sektora bankowego takich, jak podatek bankowy, potencjalne przewalutowanie kredytów frankowych oraz upadłość banków spółdzielczych. Te zdarzenia mog? mieć wpływ na zacieśnienie polityki kredytowej banków. W tej chwili czterech na dziesięciu menedżerów odpowiedzialnych za finanse uważa, że kredyty s? łatwo dostępne. Pół roku wcześniej było to 62 proc.”  – wyjaśnia  Piotr Świętochowski, Dyrektor w Dziale Audytu Deloitte.

Aż 45 proc. badanych dyrektorów finansowych prognozuje wzrost poziomu transakcji M&A w Polsce. Charakter prognozy pozostaje stabilny od dłuższego czasu i oznacza, że rynek fuzji i przejęć będzie się rozwijał powoli.

Dyrektorzy finansowi byli pytani również o Umowę o Transatlantyckim Handlu i Partnerstwie Inwestycyjnym pomiędzy UE i USA. Ma ona ustandaryzować regulacje dotycz?ce własności intelektualnej, prawa pracy i ochrony środowiska. Zwolennicy tych regulacji uważaj?, że ułatwi ona wzajemn? wymianę gospodarcz?, co zwiększyłoby wzrost gospodarczy obu kontynentów. Przeciwnicy s? zdania, że ograniczy ona wolność poszczególnych krajów w zakresie stanowienia prawa.

Największymi zwolennikami TTIP s? CFO ze Szwecji, Belgii, Portugalii i Niemiec. Najmniej zainteresowani wydaj? się być CFO z Rosji (14 proc.) i Turcji (11 proc.) – krajów niepodlegaj?cych traktatowi. Ale większość CFO (73 proc.) uznała, że Umowa nie będzie miała wpływu na ich firmy. W  Polsce tak? opinię wyraziło 76 proc. menedżerów. Być może przedsiębiorstwa, w których pracuj? nie prowadz? stosunków handlowych z USA lub nie rozumiej? wpływu tych regulacji na biznes w Europie

„Polscy CFO nadal optymistycznie patrz? na rozwój polskiej gospodarki, a wahnięcia nastrojów i  rosn?cy poziom niepewności ekonomicznej wi?ż? się z niewiadom?, która pojawia się zawsze, gdy sytuacja geopolityczna silnie się zmienia albo następuje zmiana rz?dów w kraju. Jest to tym bardziej naturalne, że jesteśmy obecnie świadkami wielu zapowiedzi zmian legislacyjnych, a te s? zawsze dla gospodarki ryzykowne”  – podsumowuje  Krzysztof Pniewski.  

O badaniu "Deloitte CFO Survey"

Deloitte CFO Survey  to badanie opinii dyrektorów finansowych (CFO) największych firm w Europie. W tej edycji badanie objęło 17 krajów: Austrię, Belgię, Finlandię, Francję, Niemcy, Irlandię, Włochy, Holandię, Norwegię, Polskę, Portugalię, Rosję, Hiszpanię, Szwecję, Szwajcarię,  Turcję i Wielk? Brytanię.

Wzięło w nim udział blisko 1500 dyrektorów finansowych. Podobne badania cykliczne prowadzone s? przez Deloitte na całym świecie.

WIĘCEJ AKTUALNOŚCI

Analizy i badania

Dyrektorzy finansowi wciąż z optymizmem myślą o polskiej gospodarce, ale poziom niepewności rośnie

<p style="text-align: justify;"><strong>Dyrektorzy finansowi (CFO) uważają, że polska gospodarka znajduje się w dobrej kondycji, ale widać wśród nich rosnące poczucie niepewności. Aż sześciu na dziesięciu badanych uważa, że mamy obecnie do czynienia z wysokim poziomem niepewności ekonomicznej. W Europie Zachodniej taką opinię wyraża aż 70 proc. CFO. Jak jednak zauważają eksperci firmy doradczej Deloitte, która przygotowała kolejną edycję międzynarodowego badania dyrektorów finansowych CFO Survey, w Polsce przyczyny tego pogorszenia nastrojów są nieco inne niż w pozostałych krajach europejskich i wynikają z obawy o spadek popytu krajowego, rosnącej presji cenowej oraz niepewności wynikającej z zapowiadanych zmian legislacyjnych.</strong></p>

>

Poprzednie edycje badania pokazały, że dyrektorzy finansowi wiarygodnie przewiduj? rozwój polskiej gospodarki. Ich wcześniejsze prognozy wzrostu PKB dla Polski na rok 2013 (około 1,5 proc PKB), rok 2014 (około 3 proc.) i rok 2015 (około 3 proc.) sprawdziły się.

Obecna edycja, która była przeprowadzona w kwietniu tego roku, pokazała, że europejscy CFO ponownie zwracaj? baczn? uwagę na sytuację geopolityczn? na świecie. Optymizm netto (różnica osób wskazuj?cych na poprawę sytuacji ekonomicznej i  odsetek mówi?cych o  jej pogorszeniu) ważony skal? PKB poszczególnych państw wynosi dla krajów Unii Europejskiej zaledwie 3 proc. A jak jest w  Polsce?  „Wśród polskich CFO także zanotowaliśmy istotnie obniżenie poziomu optymizmu, choć jego poziom jest dużo wyższy niż w innych krajach unijnych. W obecnej fali badania poziom ten wynosi 21 proc., podczas gdy pół roku wcześniej było to 32 proc. Taki spadek nastrojów na tle historycznych wyników może wskazywać, że możemy się spodziewać obniżenia tempa wzrostu PKB w perspektywie 6-12 miesięcznej”  – mówi  Krzysztof Pniewski, Partner w Dziale Konsultingu Deloitte.

Opinie CFO co do wysokości wzrostu PKB Polski na rok 2016 pokazuj?, że przewiduj? oni nieco niższy wzrost niż ten zapisany w założeniach budżetowych, wynosz?cy 3,8 proc. Aż 51 proc. z  nich uważa, że sięgnie on 2,6-3,5 proc., czyli ich prognozy s? zbieżne raczej z przewidywaniami OECD. Tylko osiem procent respondentów uważa, że będzie on wyższy niż 3,5 proc. Aż 76 proc. CFO oczekuje inflacji poniżej 2 proc. a 8 proc. prognozuje nawet możliwość wyst?pienia deflacji. Dyrektorzy nie zakładaj? więc impulsu inflacyjnego, który może pojawić się po wdrożeniu choćby części obietnic nowego rz?du.

Zdaniem 44 proc. menedżerów odpowiedzialnych za finanse bezrobocie będzie dalej się obniżać. Nie brakuje jednak opinii, że liczba bezrobotnych nieznacznie wzrośnie (20 proc. badanych). Prognozy kursu euro uległy niewielkiej zmianie w porównaniu z poprzedni? fal? badania – 79 proc. dyrektorów uważa, ż   będzie on się kształtował w przedziale 4,10-4,40 zł (5 proc. wyżej niż prognozy z zeszłego roku, które kształtowały się na poziomie 4,00 – 4,29 zł).

Poziom niepewności ekonomicznej w Polsce zwiększył się, wracaj?c do poziomu z lat 2012-2013. A   sześciu na dziesięciu badanych uważa, że mamy do czynienia z  wysokim poziomem niepewności.

Pół roku wcześniej było to 33 proc. Zaledwie 26 proc. uważa poziom niepewności za standardowy, podczas gdy w poprzedniej fali badania było to aż 56 proc. Również CFO z  Europy Zachodniej odczuwaj? wysoki poziom niepewności – tam zdecydowana większość (około 70 proc.) dyrektorów odpowiedzialnych za finanse uważa, że obecnie niepewność jest wyższa niż przeciętnie – może być to spowodowane ryzykiem Brexitu, spowolnieniem w Chinach i wyzwaniami geopolitycznymi, w tym kryzysem migracyjnym i  zagrożeniem terrorystycznym.  „Wydaje się, że polscy CFO s? bardziej przyzwyczajeni do niepewności    inaczej oceniaj? jej poziom niż zachodni koledzy. Inne s? też przyczyny, które wpłynęły na pogorszenie nastrojów. Źródłem niepewności w Polsce jest bardzo silna konkurencja na rynku lokalnym, w tym obawa o  spadek popytu krajowego, któr? wyraża 18 proc. CFO i rosn?ca presja cenowa, na któr? wskazało 16 proc. Istotnym źródłem niepewności jest również zmienne prawo gospodarcze, które w ci?gu sześciu miesięcy wzrosło w naszym rankingu z 11 do 14 proc.”  – mówi  Robert Nowak, Dyrektor w Dziale Doradztwa Podatkowego Deloitte. Nie dziwi więc fakt, że spadła liczba CFO którzy uważaj?, że  obecnie jest dobry czas na podejmowanie ryzyka (22 proc., spadek o 16 pp. procentowych w porównaniu do poprzedniej edycji badania). W krajach strefy euro było to 32 proc., w państwach poza stref? 24 proc.

Z kolei 43 proc. dyrektorów finansowych uważa, że w porównaniu z sytuacj? sprzed sześciu miesięcy perspektywy finansowe ich przedsiębiorstw w ci?gu najbliższych miesięcy będ? lepsze lub znacznie lepsze. W krajach strefy euro optymistycznie i raczej optymistycznie perspektywy dla swoich firm widzi jedynie 24 proc. ankietowanych, a poza stref? 26 proc. Na tle Europy dynamika przychodów, marż i  inwestycji w polskich firmach jest również wyższa. Można jednak zauważyć, że coraz bardziej zbliża się ona do poziomu strefy euro. Pod względem przychodów odsetek dyrektorów finansowych w Polsce licz?cych na wzrost jest najwyższy w Europie (76 proc.), z czego aż 21 proc. przewiduje, że wzrost ten będzie znacz?cy. W krajach strefy euro było to odpowiednio 66 i 9 proc.

Po pół roku przerwy na szczyt priorytetów polskich CFO powrócił wzrost przychodów. Dotychczasowy lider, czyli redukcja kosztów bezpośrednich spadła na trzecie miejsce. Ta zmiana priorytetów jest odpowiedzi? na kluczowe wyzwania polskich przedsiębiorstw, które s? zwi?zane z ryzykami spadku popytu i rosn?cej presji cenowej.

Kredyt bankowy jest nadal zdecydowanie najatrakcyjniejszym źródłem finansowania. Ł?cznie 60 proc. badanych oceniło tę formę jako atrakcyjn? (w tym 14 proc. jako bardzo atrakcyjn?). Niemniej ocena atrakcyjności, jak i dostępności kredytów znacz?co spadły w ci?gu ostatniego półrocza, wracaj?c do poziomów z roku 2014 i 2015.  „Jest to z zwi?zane z szeregiem zmian dotycz?cych sektora bankowego takich, jak podatek bankowy, potencjalne przewalutowanie kredytów frankowych oraz upadłość banków spółdzielczych. Te zdarzenia mog? mieć wpływ na zacieśnienie polityki kredytowej banków. W tej chwili czterech na dziesięciu menedżerów odpowiedzialnych za finanse uważa, że kredyty s? łatwo dostępne. Pół roku wcześniej było to 62 proc.”  – wyjaśnia  Piotr Świętochowski, Dyrektor w Dziale Audytu Deloitte.

Aż 45 proc. badanych dyrektorów finansowych prognozuje wzrost poziomu transakcji M&A w Polsce. Charakter prognozy pozostaje stabilny od dłuższego czasu i oznacza, że rynek fuzji i przejęć będzie się rozwijał powoli.

Dyrektorzy finansowi byli pytani również o Umowę o Transatlantyckim Handlu i Partnerstwie Inwestycyjnym pomiędzy UE i USA. Ma ona ustandaryzować regulacje dotycz?ce własności intelektualnej, prawa pracy i ochrony środowiska. Zwolennicy tych regulacji uważaj?, że ułatwi ona wzajemn? wymianę gospodarcz?, co zwiększyłoby wzrost gospodarczy obu kontynentów. Przeciwnicy s? zdania, że ograniczy ona wolność poszczególnych krajów w zakresie stanowienia prawa.

Największymi zwolennikami TTIP s? CFO ze Szwecji, Belgii, Portugalii i Niemiec. Najmniej zainteresowani wydaj? się być CFO z Rosji (14 proc.) i Turcji (11 proc.) – krajów niepodlegaj?cych traktatowi. Ale większość CFO (73 proc.) uznała, że Umowa nie będzie miała wpływu na ich firmy. W  Polsce tak? opinię wyraziło 76 proc. menedżerów. Być może przedsiębiorstwa, w których pracuj? nie prowadz? stosunków handlowych z USA lub nie rozumiej? wpływu tych regulacji na biznes w Europie

„Polscy CFO nadal optymistycznie patrz? na rozwój polskiej gospodarki, a wahnięcia nastrojów i  rosn?cy poziom niepewności ekonomicznej wi?ż? się z niewiadom?, która pojawia się zawsze, gdy sytuacja geopolityczna silnie się zmienia albo następuje zmiana rz?dów w kraju. Jest to tym bardziej naturalne, że jesteśmy obecnie świadkami wielu zapowiedzi zmian legislacyjnych, a te s? zawsze dla gospodarki ryzykowne”  – podsumowuje  Krzysztof Pniewski.  

O badaniu "Deloitte CFO Survey"

Deloitte CFO Survey  to badanie opinii dyrektorów finansowych (CFO) największych firm w Europie. W tej edycji badanie objęło 17 krajów: Austrię, Belgię, Finlandię, Francję, Niemcy, Irlandię, Włochy, Holandię, Norwegię, Polskę, Portugalię, Rosję, Hiszpanię, Szwecję, Szwajcarię,  Turcję i Wielk? Brytanię.

Wzięło w nim udział blisko 1500 dyrektorów finansowych. Podobne badania cykliczne prowadzone s? przez Deloitte na całym świecie.

Share this page Share on FacebookShare on TwitterShare on Linkedin