Analizy i badania

Piractwo w sieci przyczyną milionowych strat dla polskiej gospodarki

<p style="text-align: justify;">Warszawa, 16 kwietnia 2014 r. - Wartość PKB utraconego z tytułu piractwa internetowego treści wideo szacowana jest na ok. 700 mln PLN rocznie, a w 2018 roku straty mogą sięgnąć nawet dwukrotności całego budżetu MKiDN – wynika z raportu „Analiza wpływu zjawiska piractwa treści wideo na gospodarkę w Polsce" przygotowanego przez firmę doradczą PwC na zlecenie Stowarzyszenia Dystrybutorów Programów Telewizyjnych "Sygnał". Jest to pierwsza próba oszacowania wpływu piractwa medialnego na gospodarkę w Polsce.</p>

>

„Mamy nadzieję, że nasza analiza stanie się punktem wyjścia do dalszych działań prowadzonych zarówno w zakresie edukacji społecznej, jak i w obszarze dostosowania polskiego prawa do rzeczywistości cyfrowej oraz jego skutecznej egzekucji” – mówi Piotr Baranowski, partner i lider zespołu ds. mediów i nowych technologii w PwC. „Jeszcze kilka lat temu piractwo internetowe dotyczyło jedynie w?skiej grupy użytkowników. Dziś to już zjawisko powszechne, a jego negatywny wpływ na gospodarkę jest coraz bardziej widoczny. Usługi nielicencjonowanego dostępu do treści s? przeważnie doskonale zorganizowane i realizowane w celu czerpania korzyści finansowych. Sektor takich usług urósł do skali przewyższaj?cej legalne serwisy internetowe oferuj?ce w Polsce treści wideo” – podkreśla.

Skala piractwa medialnego

Jak wynika z szacunków PwC, co pi?ty Polak regularnie korzysta z serwisów internetowych oferuj?cych nielegalny dostęp do treści wideo – stanowi to prawie 30% wszystkich Internautów i aż 94% osób poszukuj?cych treści wideo w Internecie. Jednocześnie większość ogl?daj?cych treści wideo w Internecie robi to zarówno poprzez źródła legalne jak i nielegalne (73% spośród ogl?daj?cych filmy, 49% ogl?daj?cych seriale oraz 45% transmisje sportowe). Nawet niemal połowa respondentów płaci za dostęp do treści wideo z nielegalnych źródeł, a średnia ich deklarowanych wydatków wynosi ok. 14 PLN miesięcznie. Większość serwisów pirackich jest jednocześnie finansowana przez reklamodawców.

Internauci najwięcej czasu poświęcaj? na ogl?danie filmów z nielegalnych źródeł (13 godz. miesięcznie), a najmniej na ogl?danie sportu (3,5 godz. miesięcznie). W ci?gu roku, poprzez nielegalne źródła następuje 400-500 milionów odtworzeń filmów, 650-750 milionów odtworzeń odcinków seriali oraz 150-180 milionów odtworzeń transmisji sportowych.

„W Polsce skala piractwa jest znacz?co wyższa niż na rynkach rozwiniętych Europy Zachodniej czy świata, przy czym należy pamiętać, że koszty tego zjawiska s? odczuwalne nie tylko przez twórców, lecz także Skarb Państwa i rynek pracy. Podobn? skalę zjawiska w przeliczeniu na jednego Internautę możemy zaobserwować jedynie w Hiszpanii i we Włoszech. Na drugim krańcu, ze stosunkowo nisk? popularności? piractwa plasuj? się Niemcy, Wielka Brytania i Japonia, czyli kraje charakteryzuj?ce się jednocześnie stabilności? gospodarcz?, jak i poszanowaniem prawa i ochrony własności” – wyjaśnia prof. Witold Orłowski, główny doradca ekonomiczny PwC.

Wpływ piractwa na polsk? gospodarkę

Jak wynika z szacunków PwC, wartość utraconego PKB w wyniku piractwa wideo w Internecie w 2013 roku wynosi pomiędzy 500 a 700 mln PLN, co stanowi 0,04% całkowitego PKB Polski, z czego między 170 a 250 mln PLN traci bezpośrednio Skarb Państwa. Straty Skarbu Państwa stanowi? równowartość 6-9% budżetu Ministerstwa Kultury lub całość wydatków Ministerstwa na teatry. Ponadto, ograniczenie korzystania z nielegalnych treści mogłoby spowodować utworzenie dodatkowych 6000-6500 miejsc pracy.

Zakładaj?c status quo w zakresie rozwi?zań legislacyjnych, poziomu edukacji i postaw społecznych w zakresie piractwa medialnego, a także obserwuj?c trendy sprzyjaj?ce rozwojowi piractwa w Polsce, eksperci oszacowali, że średnioroczne tempo wzrostu piractwa w Polsce w latach 2013-2018 może wynieść między 29% a 54%. W scenariuszu umiarkowanego wzrostu, straty gospodarcze w 2018 roku osi?gnęłyby 1,8 mld PLN, a w bardziej pesymistycznym scenariuszu przekroczyłyby 6,1 mld PLN, czyli dwukrotność obecnego budżetu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Przyczyny piractwa w Polsce

Najczęstszymi deklarowanymi przyczynami korzystania przez respondentów z serwisów oferuj?cych nielegalny dostęp s?: bogata oferta treści (32%) oraz bezpłatny dostęp (26%). Deklaracje te jednak często nie maj? zwi?zku z sytuacj? materialn? korzystaj?cych i mog? stanowić próbę racjonalizacji zachowań, a nie realn? przyczynę korzystania z nielegalnego obiegu treści.

Polacy maj? świadomość, że ści?ganie i rozpowszechnianie treści pirackich jest niezgodne z prawem (77% wskazań). Dodatkowo, ponad połowa respondentów zgadza się ze stwierdzeniem, że piractwo jest nieetyczne, gdyż pozbawia twórców należnego wynagrodzenia. Jednocześnie jednak ten sposób korzystania z treści video, jest niemal powszechny pośród tych samych respondentów.

Użytkownicy korzystaj?cy z serwisów oferuj?cych nielegalny dostęp do treści często maj? problem z odróżnieniem ich od źródeł legalnych. Tylko 8% badanych było w stanie prawidłowo zidentyfikować serwisy działaj?ce w pełni legalnie. Jednocześnie brak umiejętności takiego rozróżnienia trudno uznać za istotn? przyczynę piractwa – w grupie respondentów zakwalifikowanych jako świadomych i jednocześnie deklaruj?cych, że chcieliby korzystać tylko z legalnych źródeł, skala piractwa wyniosła aż 73%.

„Wyniki badania pokazuj?, że deklarowane przyczyny korzystania z serwisów nielegalnie udostępniaj?cych treści s? w niewielkim stopniu zależne od dochodów gospodarstwa domowego respondenta. Osoby dobrze lub bardzo dobrze oceniaj?ce swoj? sytuację materialn?, również wskazały na brak płatności, jako jedn? z głównych przyczyn korzystania z nielegalnych źródeł” – komentuje Piotr Baranowski, partner w PwC.

Otoczenie prawne

Skuteczna ochrona własności intelektualnej oraz przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom dostawców usług świadomie czerpi?cym korzyści z nielegalnej dystrybucji treści wideo jest utrudniona głównie ze względu na luki prawne, daleko id?ce wył?czenia odpowiedzialności niektórych podmiotów czy nieprecyzyjne definicje prawne (np. definicja dozwolonego użytku, jako m.in. dzielenia się zasobami ze znajomymi, w dobie portali społecznościowych staje się polem do nadużyć), rejestrację serwisów zagranic?, ulokowanie serwerów poza terytorium naszego kraju czy typowe dla działalności pirackiej rozproszenie podmiotów. Przepisy polskiego prawa autorskiego zostały stworzone w „rzeczywistości analogowej” i nie zapewniaj? skutecznej ochrony interesom twórców i uprawnionych w oferuj?cej dużo większe możliwości działania „rzeczywistości cyfrowej”.

„Dynamicznie rosn?ca wirtualna sfera aktywności wymaga regulacji prawnej, która pozwoliłaby na odpowiednie wyważenie i zabezpieczenie słusznych interesów poszczególnych podmiotów w niej funkcjonuj?cych. Tymczasem, prawo nie nad?ża za rozwojem technologicznym, a istniej?ce regulacje nie zawsze pozwalaj? na rozstrzygnięcie problemów cyfrowej rzeczywistości, która dawno już przekroczyła założenia przyjęte przy projektowaniu instytucji takich jak np. dozwolony użytek prywatny” – komentuje Anna Kobylańska, adwokat z kancelarii PwC Legal.

Proponowane rozwi?zania

Patrz?c na przyczyny piractwa, złożoność modeli biznesowych stosowanych przez serwisy umożliwiaj?ce nielegalny dostęp oraz obecny stan prawny w zakresie ochrony własności intelektualnej, widać wyraźnie, że skuteczna walka z internetowym piractwem wideo jest zadaniem bardzo złożonym.

„Ze względu na kompleksowość zjawiska konieczne jest zarówno podjęcie działań informacyjnych skierowanych do użytkowników serwisów internetowych i pokazywanie alternatyw w postaci legalnych źródeł, jak i uszczelnienie systemu regulacji prawnych i penalizacja naruszeń. Kluczowa jest kwestia niwelowania negatywnego wpływu tego zjawiska na gospodarkę, zatem należy wprowadzić rozwi?zania skierowane przeciwko nieuczciwym usługodawcom, które utrudni? im czerpanie korzyści finansowych z działalności pirackiej. Oznacza to współpracę z podmiotami umożliwiaj?cymi obecnie finansowanie działalności pirackiej, jak np. banki, operatorzy komórkowi czy reklamodawcy” – mówi Piotr Baranowski, partner w PwC.

Rozwi?zania proponowane w „Analizie wpływu zjawiska piractwa treści wideo na gospodarkę w Polsce" uwzględniaj? m.in.:

• przeprowadzenie szerokiej edukacyjnej kampanii społecznej, uświadamiaj?cej

nieuczciwość i szkodliwość zjawiska piractwa;

• opracowanie rozpoznawalnego znaku, który towarzyszyłby legalnym źródłom;

• ułatwienie dostępu do treści wideo oraz wskazanie jednego, przejrzystego źródła informacji

nt. legalnych form dostępu do treści wideo w Internecie z użyteczn? wyszukiwark? legalnych serwisów;

• dostosowanie polskiego prawa do rzeczywistości cyfrowej i jego konsekwentne egzekwowanie,

przeprowadzenie kampanii informacyjnej na temat piractwa, skierowanej do podmiotów współpracuj?cych z nielegalnymi serwisami, w tym do reklamodawców, domów mediowych, pośredników finansowych;

• zwiększenie oferty treści wideo dostępnych w legalnych serwisach internetowych.

Informacje o badaniu

Raport „Analiza wpływu zjawiska piractwa treści wideo na gospodarkę w Polsce” został przygotowany przez PwC na zlecenie Stowarzyszenia Dystrybutorów Programów Telewizyjnych SYGNAŁ. Prace nad raportem trwały pomiędzy październikiem 2013 roku a styczniem 2014 roku.

Informacje o PwC

PwC współtworzy ze swoimi klientami poszukiwan? przez nich wartość biznesow?. Jesteśmy sieci? firm działaj?c? w 157 krajach. Zatrudniamy blisko 184 tysięcy osób dostarczaj?cych naszym klientom najwyższ? jakość w zakresie audytu, doradztwa biznesowego oraz doradztwa podatkowego i prawnego. Dowiedz się więcej na www.pwc.pl.

Informacje o Stowarzyszeniu SYGNAŁ

SDPT SYGNAŁ działa na rzecz ochrony własności intelektualnej, tym samym praw nadawców, dystrybutorów, licencjodawców i konsumentów programów telewizyjnych i innych treści multimedialnych. Organizacja powstała w 2001 roku. Obecnie w skład Stowarzyszenia wchodz? 22 firmy działaj?ce w branży mediów. S? to: A+E Networks, BBC Worldwide Polska, CANAL+ Cyfrowy, Cyfrowy Polsat, Discovery Polska, FOX International Channels Poland, HBO Polska, Irdeto, ITI Neovision, Kino Polska TV, Murator SA, NAGRA, Orange, Redefine, Sony Pictures Television, Telewizja Polsat, Turner Broadcasting System Poland, TVN, Uniwersal Networks International, Viacom International Media Networks Northern Europe, Viasat World, The Walt Disney Company (Polska).

Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez realizację szkoleń (m.in. przeprowadziło ponad 250 szkoleń dla 15 000 przedstawicieli organów ścigania, m.in. dla policjantów z Wydziałów do Walki z Przestępczości? Gospodarcz?, prokuratury oraz szkół policji), kampanii edukacyjnych, badań i analiz.

WIĘCEJ AKTUALNOŚCI

Share this page Share on FacebookShare on TwitterShare on Linkedin
Close

Zaloguj się do Strefy Członkowskiej!